Türkiye'nin kutup araştırmalarındaki vizyoner yürüyüşü, dünyanın en kuzey uçlarında kararlılıkla devam ediyor. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinesinde yürütülen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI), tarihi bir başarıya imza attı. Türk bilim heyeti, küresel iklim değişikliğinin izlerini yerinde incelemek amacıyla dünyanın en uç noktalarından biri kabul edilen 81 derece kuzey enlemindeki deniz buzu hattına başarıyla ulaştı.
Kutuptaki zorlu doğa koşullarına meydan okuyan araştırmacılar, Arktik Okyanusu'nun kalbinde kritik örnekleme ve veri toplama çalışmalarına başladı.
Zorlu Coğrafyada Multi-Disipliner Laboratuvar
Vanuatu bayraklı, 44 metre uzunluğa sahip "Sola" isimli bilimsel araştırma gemisiyle yürütülen sefer, Tromso limanından tam 1200 deniz mili uzaktaki buz hattında konumlandı. Sefer kapsamında oşinografiden biyolojiye, kimyadan atmosfer dinamiklerine, meteorolojiden uydu sistemleri ve jeodeziye kadar 12 farklı bilimsel proje eş zamanlı olarak hayata geçiriliyor.
Ulusal Kutup Bilim Stratejisi doğrultusunda hareket eden 12 kişilik bilim heyeti, küresel iklim krizinin tehdit ettiği hassas ekosistemleri mercek altına alıyor. Üstelik sefer, en güncel çevre protokollerine tam uyum sağlayarak, doğada "minimum iz" bırakma ilkesiyle çevre dostu bir operasyon olarak yürütülüyor.
"Bilimi Sadece Laboratuvarda Değil, Dünyanın Ucunda Yapıyoruz"
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bilim heyetinin başarısını sosyal medya hesabı üzerinden tebrik mesajıyla duyurdu. Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun sınırları aşan gücüne dikkat çeken Bakan Kacır, şu ifadeleri kullandı:
"Yaklaşık 3 bin deniz mili yol kat eden ekibimiz, 80'i aşkın örnekleme noktasında elde ettiği verilerle kutup araştırmalarındaki bilimsel kapasitemizi güçlendirirken, geleceğin araştırmalarına da yön verecek önemli çıktılar üretiyor. Bilimi yalnızca laboratuvarlarda değil, dünyanın en zorlu coğrafyalarında da icra ediyor; kutuplardan elde ettiğimiz bilgiyle hem ülkemizin bilimsel birikimine hem de insanlığın ortak geleceğine katkı sunmayı sürdürüyoruz."
Küresel İttifak: Arktik’te Çok Uluslu Mesai
Seferin liderliğini üstlenen kaptan Doğaç Baybars Işıler, her yıl üstüne koyarak büyüyen bir operasyon grafiği çizdiklerini belirtti. Elde edilen her verinin bir sonraki yılın rotasını ve stratejisini belirlediğini ifade eden Işıler, bu yılki operasyon alanlarının ve numune noktalarının rekor düzeye ulaştığını vurguladı.
Seferin uluslararası boyutuna da dikkat çeken Işıler, ekiplerinde Arjantin, Uruguay ve Bulgaristan'dan gelen 3 yabancı araştırmacının da yer aldığını kaydetti. Küresel bilim ekibi; CTD cihazları yardımıyla derinlik bazlı sıcaklık ve tuzluluk ölçümleri yaparken, konumlandırma, uzay gözlemleri ve uydu verilerinin doğrulanması gibi kritik çalışmalara imza atıyor.
Kutup Sakinleri Yakın Markajda
Bilimsel araştırmalar yalnızca deniz suyu ve atmosfer verileriyle sınırlı kalmıyor. Sola gemisinin seyir rotası boyunca kutup ekosisteminin en önemli göstergeleri olan kutup ayıları, morslar, balinalar ve foklar gibi Arktik canlıları da uzmanlar tarafından yakın markaja alındı. Türlerin dağılımı ve yaşam alanlarındaki değişimler, iklim krizinin ekolojik boyutunu gözler önüne sermek adına kayıt altına alınıyor.
