Türkiye, küresel iklim değişikliğinin şifrelerini çözmek ve kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını en üst seviyeye çıkarmak adına stratejik bir hamleye daha imza attı. Bu yıl 10'uncusu başarıyla tamamlanan Antarktika seferinin ardından rota bu kez dünyanın en kuzeyine çevrildi. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda yürütülen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI) resmen başladı.
İstanbul’dan hareket ederek önce Norveç'in Oslo kentine, ardından kutup kapısı olarak bilinen Tromso’ya ulaşan bilim heyeti, son hazırlıklarını tamamlayarak Arktik Okyanusu'na açıldı.
Hedef 82 Derece Kuzey Enlemi: 24 Saat Kesintisiz Bilim mesaisi
Zorlu hava ve deniz şartlarında gerçekleştirilecek seferin yol haritası netleşti. Sefer ekibinin, gemiyle 82 derece kuzey enlemine kadar ilerleyerek mevcut deniz buz sınırına kadar ulaşması planlanıyor. Bölgede şu an yaşanan "gece yarısı güneşi" fenomeni sayesinde 24 saat kesintisiz gündüz avantajını kullanacak olan araştırmacılar, durmaksızın veri toplayacak.
Yaklaşık 25 gün sürmesi planlanan ve 24 Temmuz'da sona erecek olan sefer boyunca, hava şartlarının elverdiği ölçüde 50 ila 70 farklı istasyondan numune alınması hedefleniyor.
Mikroplastik Tehdidi ve İklim Değişikliği Mercek Altında
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada seferin küresel iklim kriziyle mücadeledeki kritik rolüne dikkat çekti. Bakan Kacır, bilim heyetinin rotaları boyunca belirlenen koordinatlardan ve farklı derinliklerden deniz tabanı çökeli (sediment) ile su örnekleri toplayacağını belirtti.
Bu kapsamda Arktik Okyanusu’ndaki:
Sıcaklık ve tuzluluk dağılımları haritalandırılacak,
Bölgedeki mikroplastik kirliliğinin boyutu tespit edilecek,
Atmosfer dinamikleri anlık olarak izlenecek ve küresel seyrüsefer uydu sistemi (GNSS) gözlemleriyle jeodezik veriler elde edilecek.
Uluslararası Güç Birliği ve Akademik Çatı
Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, yürütülen çalışmaların çok ortaklı ve uluslararası bir vizyona sahip olduğunu vurguladı. Sefer liderliğini Kaptan Doğaç Baybars Işıler’in üstlendiği ekibin 3’ü kadın, 9’u erkek olmak üzere toplam 12 araştırmacıdan oluştuğunu belirten Özsoy; İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesinden bilim insanlarının sahada olduğunu aktardı.
Denizel çalışmalara destek vermek amacıyla Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesinden de bir uzmanın yer aldığı heyet, küresel ölçekte bir iş birliğine de ev sahipliği yapıyor. İkili anlaşmalar doğrultusunda Arjantin, Uruguay ve Bulgaristan’ın Antarktika enstitülerinden gelen 3 yabancı bilim insanı, Türk bayraklı misyonda ortak geleceğimiz için ter dökecek.
Prof. Dr. Burcu Özsoy: "Tüm bilimsel projelerimizi gemi üzerinde, Arktik Okyanusu'nda icra edeceğiz. Bölgedeki kesintisiz gündüz süresi sayesinde istasyonlarımızda hiç durmadan, yüksek bir tempoyla çalışacağız."
Geleceğin Bilim İnsanları Ödüllü Projeleriyle Sahada
Bu tarihi sefer, sadece deneyimli bilim insanlarını değil, Türkiye'nin gelecekteki kutup vizyonunu sırtlayacak genç beyinleri de ağırlıyor. TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda birincilik elde eden ve TEKNOFEST kapsamında ödüllerini Cumhurbaşkanı'nın elinden alan 3 lise öğrencisi de gemideki yerini aldı.
İzmir Fen Lisesi ile Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri olan Muhammed Emin Bozkurt, Kadir Asrın Sarı ve Barkın Özsoy, iklim değişikliği üzerine geliştirdikleri yenilikçi projeleri Arktik ortamında, devasa bir laboratuvarda doğrudan test etme şansı yakalayacak. Gençlerin bilim insanlarıyla omuz omuza çalışması, Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki insan kaynağı sürdürülebilirliğinin en somut göstergesi olarak kayıtlara geçiyor.
