Hazine ve Maliye Bakanlığı, otomotiv sektöründe pandemi döneminden bu yana süregelen kayıt dışılık ve haksız kazanç iddialarına karşı cumhuriyet tarihinin en büyük incelemelerinden birini başlattı. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, 2021-2024 yılları arasında sıfır kilometre araç satın alan milyonlarca vatandaşa resmi yazı göndererek alım sürecindeki tüm mali kayıtları talep etti. Bayilerin araç tedarik krizini fırsat bilerek uyguladığı "ekstra aksesuar ücreti" ve "elden nakit tahsilat" gibi yöntemleri deşifre etmeyi amaçlayan Maliye, talep edilen bilgi ve belgeleri 15 gün içinde sunmayan veya eksik beyanda bulunan vatandaşlara özel usulsüzlük cezası keseceğini duyurdu.
Türkiye’de son 4 yılda satılan yaklaşık 4 milyon sıfır aracı kapsayan bu dev operasyon, özellikle pandemi sonrası baş gösteren çip krizi ve tedarik zinciri kırılmalarını fırsata çeviren bayileri hedef alıyor. O dönemde "araç yok" diyerek tüketicileri aksesuara, ek garantiye ya da kayıt dışı ödemelere zorlayan işletmelerin vergi oyunları, bizzat aracı satın alan vatandaşların beyanlarıyla ortaya çıkarılacak.
Banka Dekontlarından Nakit Açıklamalarına Kadar Her Şey İstenecek
Müfettişler tarafından vatandaşlara ulaştırılan tebligatlarda, otomobil alım sürecinin finansal haritası çıkarılıyor. Araç sahiplerinden, satın alma gününe ait banka dekontları, EFT/havale kayıtları, kredi kartı slipleri ve varsa makbuzları ibraz etmeleri istendi. En kritik nokta ise resmi faturaya yansıtılmayan ödemeler oldu. Maliye, araç bedeli haricinde bayiye veya bayinin yönlendirdiği kişilere "elden nakit ödeme" yapılıp yapılmadığının detaylı bir şekilde açıklanmasını talep ediyor.
"Zorunlu Aksesuar" Oyunu Mercek Altında
Sıfır araç piyasasında uzun süre tüketicilerin mağdur olmasına yol açan ek donanım dayatmaları da incelemenin ana odak noktalarından birini oluşturuyor. Bakanlık; boya koruma, park sensörü, yan basamak, navigasyon, rüzgarlık ve paspas gibi ek ürünler için kesilen faturaların peşine düştü. Vatandaşlara; bu aksesuarların hangi şirket üzerinden faturalandırıldığı, ödemelerin kime yapıldığı ve bu ürünlerin gerçek piyasa değerinin üzerinde satılıp satılmadığı soruluyor.
"Bayiden Çıkarken O Aksesuar Araçta Var mıydı?"
İncelemede müfettişlerin en çok üzerinde durduğu detay ise aksesuarların araca montaj zamanı oldu. Araç sahiplerine, söz konusu ek donanımların otomobil teslim edilirken üzerinde hazır bulunup bulunmadığı ya da sonradan serviste eklenip eklenmediği soruluyor. Bu yolla, bayilerin fahiş fiyatlarla faturalandırdığı veya hiç fatura kesmeden "hava parası" gibi tahsil ettiği ek hizmetlerin geriye dönük vergi incelemesi tamamlanmış olacak. Ayrıca araç satışına bağlı olarak yapılan ek garanti ve sigorta ödemeleri de mercek altında tutuluyor.
15 Günlük Kritik Süre: Yanıt Vermeyene Çifte Ceza Kapıda
Vergi Denetim Kurulu, tebligat alan vatandaşların yasal hak ve sorumluluklarına ilişkin de net uyarılarda bulundu. Kendilerine yazı ulaşan araç sahiplerinin, 15 gün içerisinde talep edilen belgeleri imzalı bir dilekçe, kimlik fotokopisi ve iletişim bilgileriyle birlikte ilgili müfettişlik adresine teslim etmesi gerekiyor.
Maliye'nin radarına giren bu süreçte, yasal süresi içinde yanıt vermeyen, eksik ya da yanıltıcı bilgi paylaşan vatandaşlara doğrudan özel usulsüzlük cezası kesilecek. İlk cezanın ardından taraflara yeni bir süre tanınacak; ancak ikinci ihtara rağmen sessiz kalan veya bilgi gizleyenlerin cezası iki katına çıkarılacak. Yapılan bu hamleyle, otomotiv sektöründeki milyarlarca liralık kayıt dışı paranın vergilendirilmesi ve haksız kazanç sağlayan bayilere ağır yaptırımlar uygulanması bekleniyor.
