TBMM Genel Kurulunda görüşülen ve suça sürüklenen çocuklara yönelik kritik düzenlemeler içeren kanun teklifinin ilk iki maddesi kabul edildi. Ateşli silahların çocukların eline geçmesinden ceza indirimindeki yeni sınırlara kadar pek çok radikal değişiklik içeren düzenleme, çocuk adalet sisteminde cezasızlık algısını yıkmayı hedefliyor.
Silahını muhafaza edemeyen idareciye 3 yıla kadar hapis
Genel Kurulda kabul edilen ilk maddeler doğrultusunda Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir madde eklendi. Yapılan düzenlemeyle, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek bir çocuğun ateşli silaha erişmesine neden olan kişilere ağır yaptırımlar getiriliyor. Fiil daha ağır bir suçu oluşturmadığı takdirde, bu ihmalde bulunan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Yaş gruplarına göre ceza sorumluluğu yeniden şekillendi
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan güncellemeyle suça sürüklenen çocukların ceza sorumlulukları yaş aralıklarına göre detaylandırıldı:
12-15 Yaş Grubu: İşlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği gelişmeyen çocukların ceza sorumluluğu olmayacak; bu kişiler hakkında güvenlik tedbirleri uygulanacak. Algılama yeteneği bulunanlarda ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13-18 yıl, müebbet gerektiren suçlarda 10-12 yıl hapis cezası verilecek. Diğer suçlarda ceza yarı oranında indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
15-18 Yaş Grubu: Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren hallerde 19-27 yıl, müebbet gerektiren hallerde 15-18 yıl hapis cezası öngörülüyor. Diğer cezalarda üçte bir oranında indirime gidilecek ve üst sınır her fiil için 15 yıl olacak.
Ağırlaştırılmış yaralama ve kasten öldürmede yaş indirimi esnetildi
Kabul edilen önergeyle "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama" ve "kasten öldürme" suçlarında önemli bir değişikliğe gidildi. Kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli veya faillik geçmişi göz önünde bulundurularak; bitkisel hayata yol açma, organ kaybı, yüzün sürekli değişmesi, gebeliğin sonlanması veya ölümle sonuçlanan ağır yaralama olaylarında 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmayabilecek. Ayrıca hakime, 12-15 yaş grubundaki failler için bir üst grubun ceza rejimini uygulama takdir yetkisi tanındı. Öte yandan, tekerrür hükümlerindeki yaş sınırını 18'den 15'e düşürmeyi öngören 3. madde teklif metninden çıkarıldı.
Cezasızlık algısına karşı rehabilitasyon ve caydırıcılık vurgusu
Görüşmeler esnasında milletvekillerinin sorularını yanıtlayan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin temel amacının çocuk adalet sistemindeki cezasızlık algısını ortadan kaldırmak olduğunu vurguladı. Yüksel, ağır suçlar bakımından koşullu salıverme hesaplama yönteminin değiştiğini belirterek, bu adımın mahkemenin verdiği cezayı artırmadığını ancak çocuğun topluma kazandırılması, eğitimi ve rehabilitasyonu için gerekli süreyi sağladığını ifade etti.
