Kanunla birlikte Çevre Kanunu’nda değişiklik yapılarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne yeni yetkiler verildi. Buna göre Genel Müdürlük, biyolojik çeşitliliğin ve bu çeşitliliği barındıran ekosistemlerin korunmasına yönelik çalışmalar yürütmekle görevli olacak.
Biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımıyla ilgili esasların belirlenmesi sürecinde yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumların görüşleri alınacak. Ayrıca sulak alanların doğal yapılarının korunması ve nesli tehdit veya tehlike altında olan bitki ve hayvan türlerinin korunmasına yönelik denetim yetkisi de Genel Müdürlüğe verildi.
Bu kapsamda yürütülecek denetim faaliyetlerinde uygulanacak idari yaptırımlar da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek.
Yeni Tanımlar Kanuna Eklendi
Kanun değişikliğiyle birlikte Milli Parklar Kanunu’nda yer alan bazı kavramlar yeniden düzenlendi ve yeni tanımlar eklendi. Düzenlemeye göre “alan kılavuzu” korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi amacıyla görev yapacak kişiler olarak tanımlandı.
Alan kılavuzlarının, korunan alanların bulunduğu bölgede yaşayan kişiler arasından seçilerek Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından verilen eğitimleri tamamlaması gerekecek.
“Av ve doğa koruma memuru” ise biyolojik çeşitliliğin korunması, yaban hayvanlarının izlenmesi ve sayımı ile mevzuata aykırı faaliyetlerin takibi gibi görevleri yürütmek üzere görevlendirilen personel olarak tanımlandı.
Korunan Alanlar İçin Planlama Süreci Genişletildi
Yeni düzenleme ile milli parklar dışında kalan diğer korunan alanlarda da milli parklar için geçerli olan plan hazırlama süreci uygulanacak. Bu kapsamda milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları için uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı hazırlanacak.
Söz konusu planlar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacak veya hazırlattırılacak ve ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak yürürlüğe konulacak.
İmar planları ise milli park ve tabiat parkı gelişme planlarına uygun şekilde hazırlanacak ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayıyla yürürlüğe girecek.
Turizm ve Altyapı Yatırımlarına İzin Verilebilecek
Kanun kapsamında milli parklar ve tabiat parklarında belirli şartların sağlanması halinde turistik tesislerin yapılmasına izin verilebilecek. Kamu yararı bulunması ve planlara uygun olması şartıyla gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine izin verilebilecek.
Bu kapsamda verilen izinlerle kurulacak tesisler için intifa hakkı süresi en fazla 49 yıl olacak. Ancak işletmenin başarılı olduğunun Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belgelenmesi durumunda bu süre 99 yıla kadar uzatılabilecek.
Ayrıca ulaşım, elektrik iletim hatları, doğal gaz ve petrol hatları, haberleşme, su ve altyapı tesislerinin yapılmasına da planlara uygun olmak şartıyla izin verilebilecek.
Kaçak Yapılara El Konulacak
Kanuna göre milli parklar ve diğer korunan alanlarda planlara aykırı şekilde yapılan yapı ve tesislere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından el konulabilecek.
Tescil yasağı kapsamındaki yapı ve tesislere herhangi bir karar alınmasına gerek kalmadan doğrudan müdahale edilecek. Bu kapsamda el konulan yapı ve tesislerin yıkılmasına veya ihtiyaç halinde değerlendirilmesine karar verilebilecek.
Korunan Alanlarda Denetimler Artacak
Yeni düzenleme ile korunan alanlarda denetim faaliyetlerinin artırılması hedefleniyor. Orman muhafaza memurlarının yanı sıra av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri de koruma hizmetlerinde görev alabilecek.
Ayrıca ziyaretçi yönetim planlarının uygulanması ve ziyaretçilerin doğru bilgilendirilmesi amacıyla alan kılavuzlarının yetiştirilmesi planlanıyor.
Kuralları İhlal Edenlere Hapis ve Para Cezası
Milli parklar ve korunan alanlarda ekolojik dengeyi bozan faaliyetlerde bulunanlara çeşitli yaptırımlar uygulanacak. Doğal dengeyi bozacak şekilde müdahalede bulunanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası verilebilecek.
Ayrıca milli parklara giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilen kişilere giriş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak.
Döner Sermaye İşletmeleri Kurulabilecek
Kanun kapsamında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün döner sermayeli işletmeler kurabilmesine de imkan tanındı. Bu işletmelerin faaliyet alanları, gelir ve giderleri ile denetim süreçleri çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenecek.
Milli parklar ve diğer korunan alanlardan elde edilen gelirler ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü döner sermayesine aktarılacak.
