Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda, Milli Savunma Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinin ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Küresel ve bölgesel krizler ile artan çatışmaların ülkeleri askeri kabiliyetlerini geliştirmeye yönelttiğini belirten Güler, Türkiye'nin de çok katmanlı hava savunma sistemleri, insansız sistemler ve milli muharip uçak projelerine öncelik verdiğini vurguladı.
Milli Muharip Uçak KAAN ve dış alım süreçleri
Savunma sanayisi projeleri ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin hava gücü modernizasyonuna ilişkin takvimi paylaşan Bakan Güler, ilk uçuşunu 21 Şubat 2024 tarihinde başarıyla gerçekleştiren ve düşük görünürlük (stealth) ile dahili silah yuvası özelliklerine sahip 5. nesil savaş uçağı KAAN'ın envanter planlamasını açıkladı.
Güler, yerli platformlar istenen sayıya ulaşana kadar ara dönem ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yürütülen tedarik çalışmalarına dair şu ifadeleri kullandı:
"2030 yılı sonuna kadar Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza 20 adet uçağın teslim edilmesi, 2035 yılı sonuna kadar ise bu sayının 100'e ulaşması öngörülmektedir. Yerli imkan ve kabiliyetlerimiz ihtiyaç duyulan seviyeye ve miktara ulaşıncaya kadar mevcut hava gücümüzün korunması ve bu geçiş döneminin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ile F-16, F-35, Eurofighter ve C-130J tedarik çalışmalarımız planlı şekilde sürdürülmektedir. Bu platformları yalnızca birer tedarik kalemi olarak değil, aynı zamanda stratejik diyalog ve ortaklıklarımızı geliştiren önemli zeminler olarak da değerlendiriyoruz. Bu kapsamda Eurofighter Typhoon uçağı tedariki için Birleşik Krallık ile geçtiğimiz yıl imzaladığımız sözleşme gereğince 20 adet uçak ve bu uçaklara ait ekipman ve mühimmatın temini süreci yürütülmektedir. Uçakların idame ve işletmesine yönelik teknik ve lojistik destek sözleşmesi de imzalanmıştır. Bu sözleşmeye göre yedek parça, simülatör, test ekipmanları ve yer destek cihazları temin edilecek, pilot eğitimleri gerçekleştirilecek, uçak bakım teknisyeni ve elektronik hat ve sistem yöneticisi personeline eğitim verilecektir."
İngiltere'den tedarik edilen 12 adet C-130J uçağından ikisinin bu yıl sonunda teslim alınmasının planlandığını belirten Güler, ABD makamlarıyla yürütülen temaslara ilişkin ise "Öte yandan ülkemiz için üretilen 6 adet F-35 savaş uçağının teslimine ilişkin temaslarımız Amerikan makamlarıyla sürdürülmektedir. Daha önce de ifade ettiğimiz üzere beklentimiz müttefiklik ruhuyla bağdaşmayan CAATSA yaptırımları ile savunma sanayimize yönelik doğrudan veya dolaylı kısıtlamaların kaldırılmasıdır. Sürecin müttefiklik ilişkilerimiz ve karşılıklı menfaatlerimiz doğrultusunda olumlu sonuçlanmasını bekliyoruz. F-16 Blok 70 uçağı tedarik projesinde sürecin devamına yönelik faaliyetler ABD'li paydaşlar ile koordineli olarak yürütülmektedir." dedi.
Şehit yakınları, gaziler ve personel özlük hakları
2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu teklifinde Şehit Yakını ve Gaziler Programı için tüm kamu idarelerine 30 milyar 25 milyon lira ödenek tahsisi öngörüldüğünü aktaran Güler, ağustos ayında kabul edilen düzenlemelere değinerek şunları kaydetti:
"Bu anlayışla gazilerimizin ve vazife malullerimizin sosyal ve özlük haklarını daha da geliştirmek, hayatın her alanda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretmek ve ailelerimizin refahını artırmak için devletimizin imkanları ölçüsünde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın koordinesinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Nitekim ağustos ayında Gazi Meclisimiz tarafından kabul edilen ilgili kanunla bu konuda önemli adımlar atılmıştır. 7594 sayılı kanunla erbaş ve er şehitlerimizin anne ve babalarına aylık bağlanmasında uygulanmakta olan asgari ücret alt sınırının tüm şehitlerin anne ve babalarına uygulanmasına bakıma muhtaç gazilere ödenen bakım yardımının asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıkarılmasına erbaş, er, gazi ve vazife malulleri için maluliyet derecesinin yeniden değerlendirilmesi talep etme yaşının 41'den 55'e çıkarılması sağlanmıştır. 3713 sayılı kanun kapsamındaki erbaş ve erler ile korucu ve sivillere bağlanacak aylıkların alt sınır ve göstergeler oranında artırılması, terörle mücadelede malul kalmayacak şekilde yaralananlardan derece belirlenenlere bağlanan aylıkların artırılması ve terörle mücadelede terörist silahıyla malul kalmayacak şekilde yaralananlara aylık bağlanması ve bazı haklar verilmesi imkanı da getirilmiştir."
Uzman erbaşların kamuya geçiş ve emeklilik şartlarındaki yenilikleri de paylaşan Bakan Güler, "Bitirdikleri yüksek öğrenim süresine göre ilave kademeler ile 1 derece verilmesine imkan tanınmış uzman erbaşların astsubaylığa statü geçiş kontenjanları artırılmış, devlet memurları ile birlikte uzman erbaşların konutlardan faydalanma oranı yüzde 10'dan yüzde 20'ye çıkarılmıştır. Bunların yanı sıra emeklilik sürecine ilişkin olarak 55 yaşında yaş haddinden emeklilik hakkı getirilmiş, devlet memuru olarak istihdam edildikten sonra emekli olanların ise emekli aylıklarının doğrudan emekli olan uzman erbaşların emekli aylıklarıyla eşitlenmesi sağlanmıştır. Emeklileri dahil uzman erbaşlara 3600 ek göstergeden faydalanma hakkı verilmiştir." ifadelerini kullandı. Güler ayrıca, sözleşmeli erbaş ve erlerin özel harekat ve operasyon tazminatlarının 63 bin lira seviyesine çıkarıldığını, sözleşme bitim tazminatlarında yüzde 33 artışla 7. hizmet yılını tamamlayanlara 2 milyon liranın üzerinde ödeme yapıldığını ve uzman erbaşlığa geçişte başvuru şartının 3 yıldan 2 yıla indirildiğini belirtti.
Mekke Anlaşması, Mavi Vatan ve C-130 kazası incelemesi
Suudi Arabistan ve Pakistan ile imzalanan Mekke Anlaşması'nın hiçbir ülkeyi hedef almayan savunma amaçlı bir iş birliği çerçevesi sunduğunu ifade eden Güler, anlaşmanın işleyişini şöyle anlattı:
"Öngörülen bu karşılıklı destek, muharip kuvvetlerin herhangi bir tehdit karşısında doğrudan veya ivedi biçimde konuşlandırılması anlamına kesinlikle gelmemektedir. Esas olan şu ki saldırıya uğrayan tarafın ihtiyaç duyduğu desteğin niteliğini belirleyerek talepte bulunması öngörülmektedir. Buna göre sağlanabilecek desteğin türü ve kapsamı, tehdidin ölçeği, niteliği, ilgili ülkenin ihtiyaçları ve tarafların milli değerlendirmeleri doğrultusunda ele alınacaktır. Ayrıca NATO üyeliğimizden doğan hak ve yükümlülüklerimiz de anlaşmanın 12. maddesiyle saklı tutulmaktadır."
Kıbrıs Adası ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarında kararlılığın sürdüğünü belirten Güler, 2026 yılı başından itibaren 22 bilimsel araştırma faaliyetine toplam 234 deniz ve hava platformuyla refakat edildiğini, halen altı sondaj faaliyetinin korunduğunu ve yıl başından bu yana 1156 Navtex ilan edildiğini açıkladı.
Karadeniz'deki deniz tehditlerine karşı MCM Black Sea ortakları Romanya ve Bulgaristan ile koordinasyonun güçlendirildiğini aktaran Güler, C-130 tipi askeri kargo uçağı kazasına ilişkin ise "C-130 kazasına ilişkin analiz ve sonuçların değerlendirilmesine yönelik çalışmalarımız son aşamaya gelmiştir. Bu aşamada uçağın ana üreticisi Lockheed Martin tarafından incelenmesi talep edilen ilave parçalar gündeme gelmiştir. C-130 uçakları dünyanın birçok ülkesinde yaygın olarak kullanılmaya devam edilmektedir." bilgisini paylaştı.
Askeri sağlık hizmetleri kapsamında 2 bin 212 muharip sıhhiye uzman çavuş, 1910 sağlık astsubayı ve 454 askeri tabibin görev yaptığını kaydeden Güler, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile birlikte toplam 18 hastanede Bakanlık personeline sağlık hizmeti sunulduğunu aktardı. Görüşmelerin sonunda Milli Savunma Bakanlığının 2027 yılı bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları Komisyonda kabul edildi.