Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK); HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+ gibi uluslararası dijital yayın platformlarına çeşitli içerik ihlalleri nedeniyle idari para cezası ve katalogdan çıkarma yaptırımı uyguladı. Ancak verilen finansal cezaların 250 bin TL seviyelerinde kalması, medya sektöründe ve kamuoyunda tartışmaları beraberinde getirdi. Ağır yasal yükümlülükler, yüksek lisans ücretleri, katı vergi mevzuatları ve kısıtlayıcı reklam kurallarına tabi tutulan geleneksel yerli yayıncılar ile küresel mecralar arasındaki çifte standart iddiası yeniden alevlendi.
Şeffaf Olmayan Gelir Modelleri Caydırıcılığı Zayıflatıyor
Geleneksel televizyon kanallarının aksine dijital platformların reklam gelirine dayanmayan abonelik modelleri, yaptırım hesaplamalarında farklı standartların uygulanmasına neden oluyor. Kullanıcılardan toplanan abonelik ücretlerinin ve toplam finansal hacmin yeterince şeffaf izlenememesi, kesilen cezaların şirketlerin finansal büyüklüğü karşısında etkisiz kalmasıyla sonuçlanıyor. Sektör temsilcileri, milyonlarca dolarlık hacme ulaşan bu yapılar için uygulanan düşük tutarlı cezaların yaptırım gücünü yitirdiğini vurguluyor.
Batı Ülkeleri Dijital Devlere Karşı Denetimi Sıkılaştırıyor
Uluslararası alanda ise dijital platformların kuralsız hareket alanını daraltmaya yönelik adımlar hız kazandı. İngiltere’de Ofcom aracılığıyla getirilen katı sorumluluklar, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki ağır yaptırımları ve Avustralya’nın genç kullanıcıları korumaya dönük yaş kısıtlamaları bu dönüşümün en somut örnekleri arasında yer alıyor. Küresel ölçekte devletler; içerik denetimi, çocukların korunması, veri güvenliği ve adil vergilendirme konularında teknoloji şirketlerine doğrudan yasal sorumluluk yüklüyor.
Yerli Yayıncı İçin Denge ve Düzenleme Çağrısı
Sosyal Dijital Medya Araştırmaları Derneği (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, yerli yayıncıların küresel platformlar karşısında korumasız kalmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası mecraların vergilendirme, telif ve içerik sorumlulukları bakımından yerli kanallarla eşit şartlara getirilmesi gerektiğini belirten Eraslan, haksız rekabetin önüne geçilmesi için yasal çerçevenin güncellenmesinin şart olduğunu ifade ediyor.
