İçişleri Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın ortak çalışmasıyla hazırlanan yeni Karayolları Trafik Yönetmeliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Trafikte sürüş güvenliğini maksimum seviyeye çıkarmayı hedefleyen bu köklü düzenleme; uzun süredir tartışma konusu olan telefon tutuculardan araç kameralarına, multimedya ekranlardan bagajdaki ses sistemlerine kadar birçok donanım için milimetrik kurallar getirdi. Trafik denetimlerinde keyfi cezaların önüne geçmek amacıyla "görüntü cihazı" ve "sürücü görüş alanı" gibi kritik kavramlar ilk kez teknik olarak tanımlandı.
Telefon Tutucu ve Araç Kameralarında 5 Santimetre Sınırı
Sürücülerin en çok merak ettiği "Telefon tutucular yasaklandı mı?" sorusu yeni yönetmelikle netliğe kavuştu. Ön cama veya konsola takılan telefon tutucular ile yol kayıt kameraları tamamen yasaklanmadı ancak sıkı bir ölçüm kuralına bağlandı. Yeni mevzuata göre; direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst noktasından itibaren 5 santimetreyi aşmayan yükseltiler ile ön cama monte edilen aparatlar yasal istisna kapsamında kalacak.
Ancak bu durum her aksesuarın serbest olduğu anlamına gelmiyor. Takılan aparatın, sürücünün ana yol görüşünü, yaya geçitlerini, trafik levhalarını veya yer işaretlerini kapatması durumunda cezai işlem uygulanacak. Dikiz aynasına asılan koku, muska veya süs eşyaları için de aynı görüş alanı kriteri aranacak; sürüş güvenliğini tehlikeye atmayan aksesuarlara ceza yazılmayacak.
Seyir Halinde Film ve Video İzleyen Sürücülere Ceza Yağacak
Yönetmelikle birlikte fabrikasyon olarak araçlarda yer alan multimedya ekranlar, navigasyon sistemleri, geri görüş kameraları, park destek asistanları ve araç kontrol ekranları video yasağının dışında tutuldu. Sürücünün yol bulmasını veya park etmesini kolaylaştıran bu dijital ekranlara herhangi bir cezai işlem uygulanmayacak.
Buna karşın, aracın seyir halinde olduğu esnada sürücünün izleme ve kullanma alanı içinde kalan ekranlarda televizyon yayını, film, dizi, klip veya canlı yayın açılması kesin olarak yasaklandı. Direksiyon başındayken video izlediği tespit edilen sürücüler hakkında Karayolları Trafik Kanunu’nun 72’nci maddesi uyarınca doğrudan cezai işlem başlatılacak.
Modifiyeli Ses Sistemlerine Desibel ve Adet Sınırlaması
Trafikte çevreye rahatsızlık veren yüksek sesli araçlara yönelik de teknik bariyerler devreye alındı. Fabrika çıkışında üreticinin belirlediği alanlar dışına fazladan hoparlör, amfi ve bas sistemi kurulması yasaklandı. Ancak ses tutkunları için bagaj bölümünde net bir istisna sınırı çizildi. Sürücüler, araçlarının bagajında en fazla 1 adet maksimum 45 Hz gücünde subwoofer (bas hoparlör) ve 1 adet maksimum 300 watt gücünde amplifikatör (amfi) bulundurabilecek.
İçişleri Bakanlığı, sadece araçta modifiye ses sistemi bulunması sebebiyle ceza kesilmeyeceğinin altını çizdi. Cezai işlem uygulanabilmesi için sistemin belirlenen teknik sınırları aşması veya çıkan sesin araç dışına taşarak kamunun huzurunu bozduğunun kolluk kuvvetlerince somut şekilde tespit edilip kayıt altına alınması gerekecek.
Toplu Taşımada Şoförlere Ekran Kısıtlaması
Ticari yolcu taşımacılığı yapan M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerde de yolcu konforu ile sürüş güvenliği birbirinden ayrıldı. Yeni kurala göre; şehirler arası otobüslerde koltuk arkalarına, mutfak ünitelerine veya ara bölmelere yolcuların kullanımı için bireysel ekran ve ses sistemleri takılabilecek. Ancak bu cihazların şoför tarafından görülemeyecek ve yönetilemeyecek şekilde konumlandırılması zorunlu olacak.