Türkiye genelinde milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren kapsamlı bir belge yenileme süreci başlıyor. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından paylaşılan son istatistikler, önümüzdeki 5 yıl içinde tam 58 milyon 798 bin 692 adet kimlik kartı ve sürücü belgesinin geçerlilik süresini tamamlayacağını ortaya koyuyor. Mevzuat gereği kimlik kartları için 10 yıl, sürücü belgeleri için ise sınıfına bağlı olarak 5 veya 10 yıl olarak belirlenen kullanım ömrünün dolmasıyla birlikte nüfus müdürlüklerinde tarihi bir işlem hacmi bekleniyor.
Yıl sonuna kadar yaklaşık yarım milyon belge geçersiz sayılacak
Takvimler 2026 yılının sonunu gösterdiğinde, süresi dolan belgelerin yenilenmesi adına ilk kritik eşik aşılmış olacak. Bakanlık kayıtlarına göre, bu yıl bitmeden 112 bin 791 kimlik kartı ile 374 bin 805 sürücü belgesi olmak üzere toplam 487 bin 596 belgenin değiştirilmesi şart. Süresi dolan kartların bankacılık, noter, tapu ve diğer resmi kurum işlemlerinde geçerliliğini yitirecek olması nedeniyle vatandaşların son günleri beklemeden harekete geçmesi gerekiyor.
Beş yıllık değişim takvimi ve zirve yılı 2029
Gelecek 5 yıllık periyotta yenilenecek toplam 58,8 milyon belgenin 45 milyon 568 bin 72'sini Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı, 13 milyon 230 bin 620'sini ise yeni tip sürücü belgeleri oluşturuyor. Yıllara göre dağılıma bakıldığında ise yoğunluğun kademeli olarak artacağı görülüyor:
2027 yılı: 10 milyon 804 bin 315 belge
2028 yılı: 13 milyon 671 bin 443 belge
2029 yılı: 16 milyon 476 bin 649 belge (12 milyon 479 bin 520 kimlik, 3 milyon 997 bin 129 ehliyet)
2030 yılı: 8 milyon 376 bin 24 belge
2031 yılı: 9 milyon 470 bin 261 belge
Özellikle 2029 yılı, 16,4 milyonu aşan belge sayısıyla yenileme maratonunun en yoğun geçeceği dönem olarak kayıtlara geçiyor.
2016'da başlayan süreçte ilk devir tamamlanıyor
Yeni nesil belge dönüşümü, sürücü belgeleri için 2 Ocak 2016 tarihinde Türkiye genelinde, kimlik kartları için ise 14 Mart 2016'da Kırıkkale'de pilot uygulamayla başlamıştı. 2 Ocak 2017 itibarıyla tüm yurda yayılan sistem kapsamında bugüne kadar 117 milyon 784 bin 287 kimlik ve 39 milyon 780 bin 88 ehliyet olmak üzere toplam 157 milyon 564 bin 375 başvuru işleme alındı. İlk dağıtılan kartların 10 yıllık yasal süresini doldurması, söz konusu büyük yenileme dalgasının temel nedenini oluşturuyor.
Bakanlıktan mağduriyet uyarısı ve başvuru adımları
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin de gündeme taşıdığı ve vatandaşları zamanında işlem yapmaya davet ettiği süreçte, başvurular üç temel kanal üzerinden kolayca planlanabiliyor. Vatandaşlar; randevu.nvi.gov.tr internet adresi, e-Devlet kapısı veya Alo 199 Çağrı Merkezi aracılığıyla randevularını oluşturabiliyor.
Değerli kağıt ve harç bedellerinin anlaşmalı bankalar, vergi daireleri, PTT şubeleri ya da dijital ödeme sistemleri üzerinden yatırılmasının ardından nüfus müdürlüklerine yapılan başvurular kısa sürede tamamlanıyor. Basımı gerçekleşen yeni kimlik ve sürücü belgeleri ise doğrudan vatandaşların beyan ettikleri adreslere teslim ediliyor.