İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürüldüğüne ilişkin iddiaların ardından ülkede geniş çaplı yas süreci başlatıldığı duyuruldu. İran yönetimi tarafından yapılan açıklamalara göre ülke genelinde 40 günlük ulusal yas ilan edildi. Bunun yanı sıra kamu kurumları için 7 günlük resmi tatil kararı alındı.
Cenaze törenine ilişkin detaylar da netleşti. İran’ın doğduğu şehir olan Meşhed’de defnedileceği açıklanan Hamaney için tören programı hazırlandı. İran basınına göre cenaze töreni İmam Humeyni Camii’nde üç gün boyunca 24 saat kesintisiz şekilde devam edecek.
Törenin yerel saatle 18.30’da başlayacağı duyurulurken, ülkenin farklı bölgelerinden milyonlarca kişinin törene katılması bekleniyor.
Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney mi geçti? İran’da yeni lider tartışması
Ali Hamaney’in ölüm iddiasının ardından İran’da en çok konuşulan konu, ülkenin yeni dini liderinin kim olacağı oldu. İran’da dini liderlik makamı olan “Rehberlik” görevi, ülkenin en güçlü siyasi ve dini otoritesi olarak kabul ediliyor.
Tahran merkezli bazı medya kuruluşları ve uluslararası kaynaklar, en güçlü adaylardan birinin Mücteba Hamaney olduğunu öne sürdü. Özellikle İran International tarafından yayımlanan bir haberde, yapılan istişarelerde Mücteba Hamaney’in adının ön plana çıktığı iddia edildi.
Ancak İran yönetimi tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu nedenle Mücteba Hamaney’in Ali Hamaney’in yerine geçtiği iddiası kesinleşmiş bir bilgi olarak doğrulanmış değil.
İran’daki siyasi sistem gereği yeni dini liderin belirlenmesi, Uzmanlar Meclisi (Assembly of Experts) tarafından gerçekleştiriliyor. Bu kurulun yapacağı değerlendirme ve seçim süreci sonucunda yeni lider resmen ilan ediliyor.
Mücteba Hamaney kimdir, kaç yaşında?
İran siyasetinde uzun yıllardır perde arkasındaki etkili isimlerden biri olarak gösterilen Mücteba Hamaney, 8 Eylül 1969 tarihinde İran’ın Meşhed kentinde dünyaya geldi.
2026 yılı itibarıyla 56 yaşında olan Mücteba Hamaney, İran’ın ikinci dini lideri olan Ali Hamaney’in ikinci oğlu olarak biliniyor. Babasının siyasi ve dini etkisi nedeniyle İran’daki güç dengeleri içinde önemli bir konumda olduğu sık sık dile getiriliyor.
Gençlik yıllarında eğitimini tamamladıktan sonra dini eğitim alan Mücteba Hamaney, İran’daki önemli ilahiyat merkezlerinden biri olan Kum kentinde eğitimine devam etti. Bu süreçte İran’daki önde gelen din adamlarından ders aldığı biliniyor.
Mücteba Hamaney’in eğitim hayatı ve dini kariyeri
Liseden mezun olduktan sonra dini eğitim alan Mücteba Hamaney’in ilk hocaları arasında babası Ali Hamaney ve İran’ın önde gelen din alimlerinden Mahmud Haşimi Şahrudi bulunuyor.
1999 yılında Kum’a giderek ilahiyat çalışmalarını derinleştiren Mücteba Hamaney’in eğitim aldığı isimler arasında şu önemli din adamları yer aldı:
Muhammed Taki Misbah-Yezdi
Lütfullah Safi Gülpaygani
Muhammed Bağır Harazi
Bu eğitim süreci boyunca İran’daki dini çevrelerde etkili ilişkiler kurduğu ve özellikle muhafazakâr dini gruplar arasında güçlü bir destek kazandığı ifade ediliyor.
Mücteba Hamaney İran siyasetinde nasıl bir role sahip?
Mücteba Hamaney kamuoyunda sık görünmeyen, ancak İran siyasetinde arka planda etkili bir isim olarak değerlendiriliyor. Özellikle İran Devrim Muhafızları ve muhafazakâr siyasi çevrelerle güçlü bağlantılara sahip olduğu iddiaları uzun süredir tartışılıyor.
2000’li yıllardan itibaren İran’da yapılan seçim süreçlerinde ve siyasi karar mekanizmalarında perde arkasında etkili olduğu yönünde çeşitli değerlendirmeler yapılmıştı.
Bu nedenle bazı uzmanlar, Ali Hamaney sonrası dönemde Mücteba Hamaney’in güçlü adaylardan biri olabileceğini savunuyor.
İsrail’den İran’ın yeni liderine yönelik tehdit açıklaması
İran’daki liderlik tartışmaları devam ederken İsrail cephesinden dikkat çeken bir açıklama geldi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda İran’ın yeni liderine yönelik sert ifadeler kullandı.
Katz açıklamasında, İran’ın İsrail’i hedef alan politikalarının sürdürülmesi halinde lider kim olursa olsun hedef alınacağını belirtti.
Paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
“İran tarafından İsrail’i yok etme planını sürdürmek ve yönetmek üzere görevlendirilen her lider, tereddütsüz biçimde ortadan kaldırılacak bir hedef olacaktır. Adının ne olduğu ya da nerede saklandığı önemli değildir.”
Bu açıklama, İran’daki liderlik süreci ve bölgedeki gerilimin daha da artabileceğine dair yorumlara neden oldu.
