Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın açılışında dünya temsilcilerine hitap etti.
Küresel krizlerin birbirini tetiklediği bir döneme dikkat çeken Kurum, iklim politikasının doğrudan bir kalkınma, gıda ve enerji politikası olduğunu vurguladı.
Kurum, açılış konuşmasında dünyadaki mevcut tabloyu şu sözlerle aktardı:
"Bugün Antalya’da buluşurken önce içinde yaşadığımız dünyanın fotoğrafına birlikte bakalım. Karşımızda hızla değişen, aynı anda birçok sınamayla mücadele eden bir dünya var. Savaşların ve jeopolitik gerilimlerin sürdüğü; ticaret yollarının, enerji hatlarının ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dünya… Ekonomik belirsizliklerin, borç yükünün ve hayat pahalılığının milyonlarca insanın gündelik hayatına dokunduğu; yüz milyonlarca insanın gıdaya erişmekte zorlandığı bir dünya… Teknolojinin ve yapay zekânın baş döndürücü hızla ilerlediği; buna karşılık sermayeye, bilgiye ve teknolojiye erişimde büyük mesafelerin sürdüğü bir dünya… Ve bütün bunların üzerinde; daha sıcak, daha kırılgan, afetlere daha açık bir dünya. Artık dünyanın farklı coğrafyaları aynı iklim takviminde buluşuyor. Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor. Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize çok açık bir şey söylüyor: Krizler birbirini büyütüyor. İklim gıdayı, gıda göçü, enerji ekonomiyi, ekonomik kırılganlık toplumların direnç kapasitesini etkiliyor. Bu yüzden bugünün dünyasında iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır. Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır. Sağlık politikasıdır. Ve her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır. Tam da bu nedenle Antalya’dayız. Krizlerin birbirini büyüttüğü bir çağda, çözümleri birbirini güçlendirecek şekilde kurmak için buradayız."
"COP31'i bir Uygulama COP'u yapmak istiyoruz"
İklim krizine karşı sorumlulukların ortaklaşması gerektiğine değinen Kurum, zirvenin temel vizyonunu ortaya koydu:
"Coğrafyalarımız farklı olabilir. Şartlarımız, imkânlarımız ve önceliklerimiz farklı olabilir. Fakat dünyanın iklim takvimi ortaklaşıyor. Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor. İşte Antalya’nın çağrısı budur: Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkânları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31’i bunun için bir Uygulama COP’u yapmak istiyoruz. Bu topraklar yüzyıllar boyunca yolların kesiştiği, fikirlerin karşılaştığı, ticaretin ve kültürlerin birbirine dokunduğu bir coğrafya oldu. Bugün bu tarihî yeteneği yeni bir alana taşıyoruz: İnsanlığın ihtiyaçlarıyla imkânlarını buluşturmaya. Çünkü dünyada görünmeyen mesafeler var. Finansmana erişenlerle erişemeyenler arasında bir mesafe var. Teknolojiye sahip olanlarla ona ihtiyaç duyanlar arasında bir mesafe var. Direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasında bir mesafe var. İklim diplomasisinin büyük görevi, bu mesafeleri azaltmaktır. Türkiye tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Kuzey ile Güney’in, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır. Avustralya ile birlikte Pasifik’in sesini, kırılgan ülkelerin derdine çözüm bulmaya hazırdır."
Türkiye ile Avustralya ortaklığında şekillenen COP31 süreci, Bakü'de düzenlenen COP29'da kabul edilen Yeni Kolektif Sayısallaştırılmış Hedef (NCQG) çerçevesinde gelişmekte olan ülkelere yönelik 2035 yılına kadar yıllık 300 milyar dolarlık finansman taahhüdünün operasyonel mekanizmaya dönüştürülmesi açısından kritik bir eşik niteliği taşıyor.
Kurum, gecikmenin maliyetine ve bilimsel hedeflere dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü:
"İklim değişikliğiyle mücadelede gecikmenin en ağır bedellerden birini getirdiğini biliyoruz. Bugün dayanıklılığa yönelik yatırımı ertelersek, yarın bir felaketin bedelini ödeyebiliriz. Bugün uyum sağlama finansmanını sağlamazsak, yarının insani krizi daha da kötü olabilir. Bu nedenle, gelecekte karşılaşacağımız maliyetler, şimdi alacağımız kararları şekillendirmelidir. 1,5°C hedefi rehberimiz olmaya devam ediyor. Bilimin bize söyledikleri konusunda açık sözlü olacağız. Ve en çok etkilenenlerin seslerini duyuracağız. Savunmasız ülkeleri ve toplulukları gündemimizin merkezine alıyoruz. Antalya'da aldığımız kararlar, ancak bu salonlardan çıktıklarında gerçek anlamda hayata geçecekler. Buradan, dünyanın her yerindeki ülkelere, halklara ve gençlere sesleniyorum: Antalya'yı tarihi bir ortaklığın başlangıç noktası yapalım. Vaatlerimiz sonuç getirsin. Kararlarımız yatırımların önünü açsın. Bilgimizi işe koyalım. Kararlarımız bir şehrin altyapısında, bir çiftçinin tarlasında ve bir fabrikanın üretim hattında şekillenmelidir. Aileler enerji faturalarının düşmesine olan etkileri hissetmelidir. Bir karar, birinin hayatında fark yarattığında değerini kanıtlar."
Üç temel ilke: Diyalog, uzlaşma ve eylem
Başkanlık döneminin stratejik sacayaklarını açıklayan Kurum, Sıfır Atık ve enerji dönüşümü hedeflerini şu ifadelerle paylaştı:
"COP31 Başkanlığımızı üç temel ilke yönlendiriyor: Diyalog. Uzlaşma. Eylem. Önce birbirimizi dinleyerek başlıyoruz. Sonra paylaştıklarımızın üzerine inşa ediyoruz. Ve bu ortak kararlılığı sahada eyleme dönüştürüyoruz. Dünya zaten bilgiye, teknolojiye, sermayeye, bilime ve insan yeteneğine sahip. Bizim görevimiz, bunları ihtiyaç duyulan anda, ihtiyaç duyulan insanlara ve yerlere ulaştırmaktır. İklim eyleminin son aşaması, bir çiftçinin toprağın kurumasını izlediği bir tarlaya veya küçük bir ada devletinin kıyılarına kadar uzanabilir. Yükselen deniz seviyeleri ya da aşırı sıcaklarla boğuşan bir şehir caddesi... Başarı, kararlarımız son aşamaya ulaştığında başlar. Bu nedenle Sıfır Atık bizim için önemlidir. Saygıdeğer Emine Erdoğan önderliğindeki Sıfır Atık Hareketi, kaynakları korumayı, atıkları azaltmayı, verimliliği artırmayı ve sorumluluk almayı günlük yaşamın bir parçası haline getirmeyi hedefliyor. Çocukları ve gençleri bu değişimi yönlendiren en güçlü güç olarak görüyoruz. Bugün oluşturduğumuz alışkanlıklar yarının kültürü olur. Enerji dönüşümüne de aynı düşünceyi getiriyoruz. 35x35 Küresel Elektrikleşme Taahhüdümüz kapsamında, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyoruz. Bu geçiş, yenilenebilir enerjiyi, güçlü şebekeleri, depolama kapasitesini, enerji verimliliğini, temiz ulaşımı ve yeşil endüstriyi bir araya getiriyor."
"İklim eylemi için finansın yanı sıra güvene ihtiyacımız var"
Finansal hedefler ile sahadaki ihtiyaçların eşleştirilmesi gerektiğini belirten Murat Kurum, konuşmasını küresel dayanışma çağrısıyla tamamladı:
"Bütün bunlar güçlü bir finansal mimari gerektiriyor. Finansın yanı sıra, başka bir altyapıya daha ihtiyacımız var: güven. Güven de iklim eylemi için bir altyapıdır. Bir ülke için güven, verdiği sözlerin meyvesini görmek, ihtiyaç duyduğu kaynaklara erişebilmek ve vaat edilen finansmanı zamanında alabilmek anlamına gelir. Ve kararların uygulamaya konulacağına dair güven duyarak... İşte küresel iş birliğinin dayandığı görünmez temel budur. Bakü'de ülkeler, gelişmekte olan ülkeler için iklim finansmanı hedefi konusunda anlaştılar: 2035 yılına kadar yılda en az 300 milyar dolar. Ayrıca kamu ve özel sektör finansmanının yılda en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması çağrısında bulunuldu. Artık vaatlerimiz sermaye ile desteklenmeli. Bu sermaye yatırımı finanse etmeli. Ve bu yatırım sonuç vermeli. Günümüz dünyasının ihtiyaçlarının haritası bize tek bir tablo gösteriyor. Başkentlerin, teknolojinin, bilginin ve uzmanlığın haritası bize başka bir yönünü gösteriyor. Bu haritaların hizalanmasını istiyoruz. Yatırımcıları fonlamaya ihtiyaç duyan projelerle buluşturacağız. Teknolojiye ihtiyaç duyan ülkeleri birbirine bağlayacağız. Çözüm üretebilenlerle birlikte çalışacağız. Yerel ihtiyaçları küresel kapasiteyle eşleştireceğiz. İklim Uygulama Köprüsü tam olarak bunu yapmak üzere tasarlandı."
Antalya'nın ortak çalışma mirası bırakmasını temenni eden Kurum, konuşmasını şöyle noktaladı:
"Antalya'nın mirasının bir kararlar listesi değil, birlikte çalışma kültürü olmasını istiyoruz. Brezilya'nın Belém şehrinde, 'mutirão' ruhu bizimle paylaşıldı. Bu ruhun güçlü bir ifadesi yüzyıllardır kültürümüzün bir parçası olmuştur: İmece. Bu, bir kişinin tek başına üstesinden gelemeyeceği kadar büyük bir görevde herkesin kendi payına düşeni yapması anlamına gelir. Umudu paylaşmak ve aynı zamanda yükü paylaşmak anlamına gelir. Dünyamızın şu anda ihtiyacı olan ruh budur. Yıllar sonra Antalya'nın burada söylenen sözlerden çok, burada başlayan çalışmalarla hatırlanmasını istiyoruz. Başlayan yatırımları, sınırları aşan teknolojileri, daha dirençli hale gelen şehirleri hatırlasınlar. Çiftçiliğe devam edebilen çiftçiyi, geleceğe daha büyük bir güvenle bakabilen çocuğu hatırlasınlar. İmece ruhuyla yönlendirilen bir anlayışla, diyalogdan uzlaşmaya, uzlaşmadan eyleme, eylemden uygulamaya ve uygulamadan insanların yaşamlarına uzanan yolu açalım. Bugün buradan gönderebileceğimiz en güçlü mesaj budur: Eğer ortak bir gelecek paylaşacaksak, sorumluluğu da paylaşmalıyız."
