Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi’nin (ORSAM) yayın organı Ortadoğu Analiz Dergisi’nin Eylül-Ekim sayısına verdiği mülakatta, "Terörsüz Türkiye" ve bölgesel huzur hedeflerine ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. Sürecin yalnızca bir güvenlik parantezine sıkıştırılamayacağını vurgulayan Kurtulmuş, atılan adımların milli iradenin doğrudan denetiminde biçimlendiğini dile getirdi.
Kurtulmuş, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun yürüttüğü 21 oturumluk görüşme trafiğinin ve ardından kabul edilen yasal çerçevenin, toplumsal mutabakatın parlamenter iradeye yansıması olduğunu kaydetti. Sürecin en ayırt edici yanının, herhangi bir dış "üçüncü göz" mekanizmasına ihtiyaç duyulmadan, tamamen yerli ve milli bir anlayışla Meclis çatısı altında yürütülmesi olduğunu vurguladı.
Yeni Dönemde TBMM'yi Bekleyen Üç Temel Sorumluluk
Sürecin mevcut aşamasında parlamentoya önemli görevler düştüğünü hatırlatan Numan Kurtulmuş, Meclis’in üstleneceği üç ana mesuliyeti şu sözlerle sıraladı:
Uygulama Denetimi: Kurulacak İzleme Komisyonu vasıtasıyla kabul edilen kanunun sahadaki tatbikini yakından takip etmek.
Hukuki İzleme: Güvenlik birimlerinin örgütün feshi ve silahsızlanmasına dair yapacağı tespitler ile yürütmenin dosya bazlı kararlarını hukuk çerçevesinde denetlemek.
Yasal Altyapı ve Mutabakat: İhtiyaç duyulabilecek yeni hukuki düzenlemeleri geniş bir siyasi uzlaşıyla kaleme almak.
Kurtulmuş, yasal düzenlemelerin bir kapı araladığını, kalıcı başarının ise adil uygulama, yargısal güvenceler ve siyasi nezaketle mümkün olacağını belirterek, "Meclis’in temel vazifesi, Türk’ün gururu ile Kürt’ün onurunu ortak bir hukuk paydasında buluşturmaktır" değerlendirmesinde bulundu.
"Bölgesel Parçalanma Projelerine Karşı İç Kaleyi Tahkim Etmeliyiz"
Bölgesel gelişmelere ve sınır ötesindeki dinamiklere de değinen TBMM Başkanı, Türkiye’deki iç huzurun bölgesel istikrardan bağımsız düşünülemeyeceğini ifade etti. İsrail’in Gazze’deki tutumu ve bölge ülkelerine yönelik saldırganlığının "iç kaleyi" güçlendirme ihtiyacını artırdığını belirten Kurtulmuş, terörsüz bölge vizyonunun üç kritik adımla hayata geçebileceğini söyledi:
Devlet Dışı Silahlı Yapıların Tasfiyesi: Silahlı grupların meşru aktör gibi görülmesine son verilmesi; Irak, Suriye, İran ve Lübnan’ın toprak bütünlüğü ile egemenliğine saygı gösterilmesi.
Bölgesel İş Birliği: Sınır güvenliği, istihbarat paylaşımı ve yasadışı finansman kanallarının kesilmesi amacıyla daimi mekanizmalar kurulması.
Anayasal Güvence ve Katılım: Yerel aidiyetlerin anayasal düzen içinde korunduğu, siyasi katılımın derinleştirildiği bir uzlaşı zemininin inşa edilmesi.
Kurtulmuş ayrıca ticaret yolları, enerji hatları, su kaynakları ve imar faaliyetlerinin rekabet unsuru olmaktan çıkarılıp ortak refah alanlarına dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizdi.
"Türkiye Modeli": Tarihi Müktesebattan Doğan Yerli Yaklaşım
Kurtulmuş, çatışma çözümünde ortaya konulan tutumun "Türkiye Modeli" olarak adlandırılabileceğini, bu modelin dışarıdan alınan bir formül olmadığını vurguladı. Yaklaşımın temel omurgasını siyasi kararlılık, çok partili sahiplenme, şeffaf müzakere, doğrulanabilir silahsızlanma ve parlamenter gözetimin oluşturduğunu kaydetti.
Devletin temel nitelikleri, üniter yapı ve resmi dil tartışmaya açılmadan vatandaşlık bağlarının güçlendirileceğini belirten Kurtulmuş, Suriye ve Irak gibi komşu ülkeler için de birebir kopya değil, ilkesel bir usul önerdiklerini aktardı. Bu usulün özünü ise silahlı unsurların tasfiyesi, meşru kuvvet kullanma yetkisinin kamu otoritelerinde toplanması ve eşit yurttaşlık ilkeleri oluşturuyor.
Kalıcı Huzur İçin Aşılması Gereken Kritik Eşikler
Sürecin geri döndürülemez bir kazanıma dönüşmesi için aşılması gereken safhalara dikkat çeken TBMM Başkanı, ilk eşiğin terör örgütünün tüm unsurlarıyla feshedildiğinin ve silahsızlandığının yetkili güvenlik birimlerince şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti olduğunu ifade etti.
Sonraki aşamalarda şeffaflık, etkili denetim ve zihni dönüşümün şart olduğunu belirten Kurtulmuş; ayrıştırıcı dilin terk edilmesi, provokasyonlara karşı uyanık olunması ve huzur ortamının iktisadi kalkınmayla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Gabar’daki petrol üretimi ve Cudi’deki etkinlikleri örnek gösteren Kurtulmuş, bölgede çatışma ortamının yerini üretim, teknoloji ve sosyal gelişmeye bıraktığını kaydetti.
