Orta Doğu’da askeri gerilimin yeniden zirveye tırmanmasının ardından, bölgesel aktörler topyekûn bir savaşı engellemek ve nükleer müzakereleri kurtarmak adına kritik bir diplomatik seferberlik başlattı. ABD merkezli Axios haber platformunun, arabulucu ülkelerden üst düzey diplomatik kaynaklara ve bir Amerikalı yetkiliye dayandırdığı kulis bilgilerine göre; Katar ve Pakistan’ın başı çektiği koalisyon, Washington ile Tahran arasındaki tansiyonu düşürmek için yoğun bir mekik diplomasisi yürütüyor.
8 Temmuz Kırılması: Saldırılar ve Karşılıklı Misillemeler
İki ülke arasında kalıcı barışı sağlamak amacıyla 14 Jaziaran’da imzalanan ve nihai bir anlaşma için 60 günlük bir takvim öngören İslamabad Mutabakatı, sahada ağır bir darbe aldı. ABD ordusunun 8 Temmuz’da İran hedeflerine yönelik başlattığı yeni askeri operasyonlar, bölgedeki dengeleri bir kez daha sarstı. Tahran yönetimi ise bu hamleye gecikmeden yanıt vererek, komşu ülkelerde konuşlu bulunan Amerikan askeri üslerini hedef alan misilleme saldırılarına girişti.
Beş Başkentten Eş Zamanlı Telefon Trafiği
Sahanın hızla ısınması üzerine bölgede istikrarı korumak isteyen Türkiye, Katar, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan’dan üst düzey yetkililer eş zamanlı olarak devreye girdi. Kaynaklar, 8 Temmuz Çarşamba günü hem Washington hem de Tahran yönetimiyle çok sayıda kritik telefon görüşmesi gerçekleştirildiğini aktardı.
Sürece dahil olan bölgesel bir diplomatik kaynak, yürütülen stratejiyi şu sözlerle özetledi:
"Şu anki önceliğimiz, her iki taraftan da askeri gerilimi durduracaklarına dair net bir taahhüt almak. Hemen ardından ise teknik ekiplerin bir sonraki müzakere turu için takvimi belirlemesini amaçlayan kapsamlı bir zemin hazırlıyoruz."
Beyaz Saray’da Kritik Güvenlik Zirvesi ve 'Nükleer' Kararlılık
Diplomatik kulislerde bu hareketlilik yaşanırken, Trump yönetiminin de dün en üst düzey ulusal güvenlik kurmaylarıyla bir araya gelerek İran dosyasını masaya yatırdığı öğrenildi. Yaşanan son çatışmalara ve sahadaki sert rüzgarlara rağmen, ABD’li bir yetkili yönetimin nükleer bir anlaşmaya varılması konusunda "hâlâ bir çözüm bulmaya kararlı" olduğunu ve teknik düzeydeki arka kapı görüşmelerinin kesintisiz sürdüğünü iddia etti.
Orta Doğu’yu yeniden barış masasına döndürmeye çalışan bölgesel arabulucuların, önümüzdeki günlerde tarafları teknik düzeyde de olsa yeniden bir araya getirip getiremeyeceği merak konusu.
