Bursa, Bilecik bölgesinde filizlenen Osmanlı Beyliği için her zaman en büyük hedef oldu. Osman Gazi, ömrü boyunca bu şehre bakıp iç geçirmiş, ancak kuşatmayı sıkılaştırmakla yetinmişti. 1324 yılında babasından yetkileri devralan Orhan Gazi, stratejik zekasıyla kuşatmayı daralttı ve 1326 baharında Bizans tekfurunu teslim olmaya zorladı. Bir ahitname (sözleşme) ile kansız bir şekilde teslim alınan şehir, Osmanlı’nın yeni merkezi yapıldı.
"Devletin Gerçek Kurucusu Orhan Bey’dir"
Prof. Dr. Feridun Mustafa Emecen’e göre, Osmanlı’nın bir "devlet" olarak teşkilatlanması Bursa’nın fethiyle başlar. Emecen süreci şöyle özetliyor:
"Osmanlı Devleti'nin gerçek atası hiç şüphesiz Osman Bey'dir; adını devlete o verdi. Ancak devlet olarak teşkilatlanmasını sağlayan, bürokrasiyi kuran ve merkezileşmeyi sağlayan asıl bani Orhan Bey'dir. Bursa’da basılan gümüş sikkeler, darp yeri ve tarihi belli olan ilk resmi devlet belgeleridir."
Bir Şehir İnşa Ediliyor: İlk Külliye ve Bürokrasinin Doğuşu
Bursa’nın fethinden hemen sonra Orhan Gazi, şehrin sadece askeri değil, kültürel ve idari bir merkez olması için kolları sıvadı. Kalenin doğu tarafında;
Cami,
İmaret (Aşevi),
Medrese,
Hamam ve Kervansaray
inşa ederek şehre ilk Osmanlı mührünü vurdu. Bu adımlar, Osmanlı’nın göçebe geleneklerden yerleşik ve kurumsal bir devlet yapısına geçtiğinin en büyük kanıtıydı.
Tarihçilerin Tartıştığı O Sır: 1326 Gerçek mi?
Kuruluş dönemi kaynaklarının fetihten 100-150 yıl sonra yazılmış olması, bazı tarihsel boşluklar yaratsa da, modern tarihçiler 1326 tarihi üzerinde mutabık. Hem Osmanlı vakayinameleri hem de Bizans "Kısa Kronikleri" bu tarihi doğrular nitelikte. Osman Bey’in fethi görüp görmediği konusu hala bir "tatlı tartışma" olsa da, Bursa’nın fethinin Türk-İslam dünyası için yarattığı deprem etkisi tartışmasız bir gerçek.
700 Yıllık Miras: Ulu Şehir Bursa
Bugün Bursa, fethinin 700. yılında hala o dönemin izlerini taşıyor. Orhan Gazi’nin temellerini attığı o küçük külliye, bugün koca bir imparatorluğun mimari ve siyasi genetiğini temsil ediyor. 700 yıl önce Bizans’ın "emniyet şeridi" olan bu topraklar, bugün Osmanlı’nın kuruluş ruhunu yaşatan bir "açık hava müzesi" olarak varlığını sürdürüyor.
