Trafikte hız sınırını aştığı gerekçesiyle radar cezası alan sürücüler için önemli bir gelişme yaşandı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), radar cihazlarının ölçüm doğruluğunu gösteren kalibrasyon bilgileri talep edilmesi halinde vatandaşlara bildirilmesi gerektiği yönünde tavsiye kararı verdi.
Karar, hız ihlali nedeniyle kesilen idari para cezasına itiraz eden bir vatandaşın başvurusu üzerine alındı. KDK, radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin belgelerin paylaşılmamasının Anayasa’da güvence altına alınan bilgi edinme hakkıyla bağdaşmadığını belirtti.
Bu tavsiye kararı, radar cezasına itiraz eden sürücüler açısından önemli bir hukuki emsal olarak değerlendiriliyor.
KDK radar kalibrasyonu konusunda tavsiye kararı verdi
Olay, hız limitini aştığı gerekçesiyle idari para cezası kesilen bir vatandaşın yaptığı başvuruyla gündeme geldi. Sürücü, kendisine kesilen radar cezasının dayanağı olan ölçümün nasıl yapıldığını öğrenmek istedi.
Vatandaş, ceza tutanağında hız ihlalini kanıtlayan herhangi bir belge bulunmadığını belirterek sulh ceza hakimliğine başvurdu. Ancak mahkeme bu itirazı reddetti.
Bunun üzerine sürücü, radar cihazının:
türü
modeli
seri numarası
kalibrasyon bilgileri
gibi teknik verileri öğrenmek için emniyet birimlerine başvurdu.
Ancak yapılan başvuruya olumsuz yanıt verildi.
Radar cihazı kalibrasyonu neden önemli?
Radar cihazlarının doğru ölçüm yapabilmesi için belirli aralıklarla teknik kontrol ve ayarlardan geçirilmesi gerekiyor. Bu işlem kalibrasyon olarak adlandırılıyor.
Kalibrasyon sürecinde:
radar cihazının ölçüm hassasiyeti kontrol edilir
uluslararası standartlara uygun referans cihazlarla test yapılır
ölçümlerin doğruluğu ve tutarlılığı değerlendirilir
Bu işlemler sayesinde radar cihazlarının hız ölçümlerinde hata payının minimize edilmesi hedeflenir.
Dolayısıyla bir radar cezasının hukuki geçerliliği açısından cihazın kalibrasyonunun doğru ve güncel olması büyük önem taşıyor.
Başvuru Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşındı
Emniyet birimlerinden istediği bilgileri alamayan vatandaş, bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunarak Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurdu.
KDK, başvuruyu incelemek üzere cezanın kesildiği il emniyet müdürlüğünden açıklama talep etti.
Emniyet birimlerinden gönderilen yazıda radar cihazlarının kalibrasyon belgelerinin bireysel başvurular kapsamında paylaşılmasının mümkün olmadığı ifade edildi.
Ayrıca bu belgelerin ancak yargı mercileri tarafından talep edilmesi halinde gönderilebileceği belirtildi.
KDK vatandaşı haklı buldu
Kamu Denetçiliği Kurumu yapılan inceleme sonucunda başvuruyu değerlendirdi ve önemli bir sonuca ulaştı.
KDK, radar cezasının dayanağını oluşturan teknik verilerin vatandaşla paylaşılmamasının hukuki açıdan sorunlu olduğunu belirtti.
Kurum kararında şu görüşe yer verdi:
Radar cihazının kalibrasyon bilgileri vatandaşın talebi halinde paylaşılmalı
Kamu güvenliğini zedeleyebilecek teknik ayrıntılar hariç tutulabilir
Ancak cezanın dayanağı olan temel bilgiler başvuru sahibine verilmelidir
Bu nedenle KDK, İçişleri Bakanlığı’na tavsiye kararı gönderdi.
Bilgi edinme hakkı vurgusu yapıldı
Kamu Denetçiliği Kurumu kararında özellikle bilgi edinme hakkı konusuna dikkat çekti.
Anayasa’da güvence altına alınan bu hak kapsamında vatandaşların kendilerine uygulanan idari işlemler hakkında bilgi alabilmesi gerektiği vurgulandı.
KDK’ya göre:
idari para cezasının dayanağı olan belgelerin paylaşılmaması
vatandaşın hukuki savunma imkanını kısıtlayabilir
bu durum da bilgi edinme hakkıyla bağdaşmaz
Bu nedenle radar cihazına ilişkin teknik bilgilerin paylaşılmasının şeffaflık ve hukuk devleti ilkesi açısından önemli olduğu ifade edildi.
Radar cezasına itiraz eden sürücüler için önemli emsal
Uzmanlar, KDK’nın verdiği bu tavsiye kararının özellikle radar cezasına itiraz eden sürücüler açısından önemli bir emsal niteliği taşıdığını belirtiyor.
Kararın uygulanması halinde sürücüler:
radar cihazının kalibrasyon tarihini
teknik özelliklerini
ölçüm doğruluğunu gösteren belgeleri
talep edebilecek.
Bu gelişme, trafik cezaları konusunda şeffaflığın artırılması ve vatandaşın bilgiye erişiminin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
