Gazze Şeridi’nin dış dünyaya açılan en kritik geçiş noktası olan Refah Sınır Kapısı, ateşkes süreciyle birlikte yeniden gündemin merkezine yerleşti. Yıllardır abluka, çatışma ve diplomatik krizlerin odağında bulunan kapının açılıp açılmadığı, kimin kontrolünde olduğu ve geçişlerin nereye yapıldığı bölgeyi yakından takip edenler tarafından merak ediliyor. Son gelişmeler, Refah’ta sınırlı ama kontrollü bir hareketliliğin başladığını gösteriyor.
Refah Sınır Kapısı açıldı mı, geçişler başladı mı
Refah Sınır Kapısı, yapılan son ateşkes anlaşmaları kapsamında kısıtlı geçişlere açık hale getirildi. İsrail ordusuna bağlı COGAT tarafından yapılan açıklamalarda, kapının tamamen serbest geçişe açılmadığı, ancak belirli gruplar için kontrollü geçişlere izin verildiği belirtildi.
Mevcut uygulama, “pilot geçiş süreci” olarak tanımlanıyor. İlk etapta sınırlı sayıda Filistinlinin Gazze’den çıkışına onay verilirken, geçişler güvenlik kontrolleri ve önceden belirlenen listeler doğrultusunda gerçekleştiriliyor. Sürecin ilerleyen aşamalarında kapsamın genişletilip genişletilmeyeceği ise henüz netlik kazanmış değil.
Refah Sınır Kapısı nereye açılıyor, hangi ülkeye geçiş sağlanıyor
Refah Sınır Kapısı, Gazze Şeridi’nin güneyinde yer alıyor ve Mısır’ın Sina Yarımadası’na açılıyor. Kapının her iki tarafında da Refah adıyla bilinen yerleşim alanları bulunuyor. Bu özelliğiyle Refah, Gazze’nin İsrail dışındaki tek kara çıkış noktası olma niteliğini taşıyor.
Kapı, özellikle insani yardım geçişleri, hasta ve yaralı transferleri ile sınırlı sivil geçişler açısından hayati öneme sahip. Mısır tarafında ambulanslar, sağlık ekipleri ve sınır yetkilileri hazır beklerken, Gazze’den Mısır’a geçiş yapmak isteyen binlerce kişi sınır hattında gelişmeleri takip ediyor.
Refah Sınır Kapısı kimin kontrolünde, kim yönetiyor
Refah Sınır Kapısı’nın kontrolü teknik ve siyasi açıdan oldukça karmaşık bir yapıya sahip. Resmi olarak kapı, Mısır’a açılan bir sınır geçişi konumunda bulunuyor. Ancak Mayıs 2024’ten bu yana Refah bölgesinde fiili kontrol İsrail ordusunun elinde.
Geçişlere ilişkin kararlar, büyük ölçüde İsrail’in askeri ve siyasi mekanizmaları tarafından alınıyor. COGAT’ın sürece dair yaptığı duyurular da bu durumu doğruluyor. Bununla birlikte, kapının günlük işleyişinde Mısır makamları ve Avrupa Birliği Refah Yardım Misyonu (EUBAM Refah) koordinasyon halinde görev yapıyor.
Avrupa Birliği ve Mısır sürece nasıl dahil oluyor
Avrupa Birliği’nin EUBAM Refah Misyonu, kapıdaki geçişlerin izlenmesi ve güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla yeniden devreye alındı. AB, Mısır ve İsrail ile koordineli çalışarak pilot uygulamanın teknik altyapısını yönetiyor. Ancak bu yapı, kapının tamamen bağımsız bir şekilde işletildiği anlamına gelmiyor.
Gazze’deki yerel otoriteler ise özellikle hasta ve yaralıların sevki konusunda henüz net ve sürdürülebilir bir prosedür oluşturulmadığını ifade ediyor. Bu durum, geçişlerin hızını ve kapsamını doğrudan etkiliyor.
Refah Sınır Kapısı insani geçişler için neden kritik
Refah Sınır Kapısı, sadece bir sınır geçiş noktası değil, aynı zamanda binlerce insan için hayati bir çıkış kapısı konumunda. Mevcut bilgilere göre yaklaşık 80 bin Filistinli, Refah üzerinden Gazze’ye geri dönmeyi bekliyor. Bunun yanı sıra 22 bin civarında hasta ve yaralının Mısır’a sevk edilmesi için hazırlık yapılıyor.
Gazze’de sağlık altyapısının büyük ölçüde zarar görmesi, Refah’tan yapılacak tıbbi geçişleri daha da kritik hale getiriyor. El Şifa Hastanesi yöneticilerinden Dr. Muhammed Ebu Salmiya, geçişlerde yaşanacak gecikmelerin doğrudan can kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Refah Sınır Kapısı tamamen açılacak mı
Mevcut tabloya bakıldığında, Refah Sınır Kapısı’nın tam kapasiteyle açıldığı söylenemiyor. Pilot uygulama süreci devam ederken, geçişlerin kapsamı diplomatik temaslara ve sahadaki güvenlik durumuna bağlı olarak şekilleniyor. İsrail’in bölgedeki askeri varlığı, sürecin en belirleyici unsurlarından biri olmaya devam ediyor.
Uluslararası aktörlerin devrede olması, insani geçişler açısından umut verici görülse de belirsizlik hâlâ sürüyor. Kapının tamamen sivillere ve ticari geçişlere açılıp açılmayacağı, önümüzdeki dönemde yapılacak siyasi ve diplomatik görüşmelere bağlı.
Refah Sınır Kapısı için son tablo neyi gösteriyor
Son durum itibarıyla Refah Sınır Kapısı açık, ancak sıkı kontrol altında. Geçişler sınırlı, öncelik insani yardım ve sağlık transferlerine veriliyor. Gazze–Mısır hattındaki bu kritik geçiş noktasının geleceği, bölgedeki ateşkesin kalıcılığı ve uluslararası baskıların seyrine göre netleşecek.
