Kanuna göre, otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahasıyla sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilecek. Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde ise sorumluluk bölgesine göre genel zabıtanın, ilgili esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkili olacağı belirtildi.
Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlara satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi. Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçıların, vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde tescil kuruluşuna başvurarak adlarına tescil belgesi alması zorunlu olacak. Bu süre sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden kara yoluna çıkarıldığı tespit edilen araçların sürücüsüne 3 bin lira idari para cezası uygulanacak ve tescil yapılıncaya kadar araç trafikten menedilecek.
Plaka, Tescilsiz Araç ve Sahte Plakaya Yüksek Cezalar
Tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan kara yollarına çıkarılan sürücülere verilen idari para cezası 46 bin liraya yükseltildi. Hurdaya çıkarılmış araçların kullanılması halinde de 46 bin lira idari para cezası uygulanacağı bildirildi.
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin lira idari para cezası verilecek ve araç, plakalar uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilecek.
Plakasında bilerek değişiklik yaparak tescil plakasının farklı okunmasına ya da okunamamasına neden olan sürücülere 140 bin lira idari para cezası uygulanacak ve araç 30 gün trafikten menedilecek. Bu ihlalin 1 yıl içinde iki veya daha fazla kez yapılması halinde her seferinde 280 bin lira ceza verilecek ve aracın 60 gün trafikten menedilebileceği belirtildi.
Tescilli aracın plakasız kullanılması halinde sürücüye 46 bin lira ceza verilecek; sürücü belgesi 30 gün geri alınacak ve araç 30 gün trafikten menedilecek. Aynı ihlalin 1 yıl içinde iki veya daha fazla kez tekrarlanması durumunda her seferinde 140 bin lira ceza uygulanacak; sürücü belgesi 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün trafikten menedilecek.
Başka bir araca ait plaka, geçici plaka, verilmemiş plaka, tescil kaydı bulunmayan plaka veya sahte plaka takan ya da kullananlara 140 bin lira idari para cezası verilecek; sürücü belgesi 30 gün geri alınacak ve araç 30 gün trafikten menedilebilecek. Bu ihlalin 1 yıl içinde iki veya daha fazla tekrarlanması halinde her seferinde 280 bin lira ceza uygulanacak; sürücü belgesi 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün trafikten menedilecek. Ayrıca bu kişilerin Türk Ceza Kanunu’ndaki “resmi belgede sahtecilik” suçundan cezalandırılacağı bilgisi yer aldı.
Saldırgan Sürüş, Makas ve Ters Yön İhlallerine Yeni Yaptırımlar
Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak; sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilebilecek.
Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirenlere, otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında ters istikamette sürenlere ve trafiğin akışını engelleyecek şekilde kara yolu üzerinde durduranlara 90’ar bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün geri alınacak, araçlar 30 gün trafikten menedilecek.
Ehliyetsiz Kullanım, “Dur” İkazı ve Sosyal Medya Paylaşımları
Sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullananlara 40 bin lira idari para cezası verilecek. Sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınmasına rağmen araç kullananlara 200 bin lira, sürücü belgesi iptal edildiği halde araç kullananlara da 200 bin lira ceza uygulanacağı belirtildi. Motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezası kesilecek.
Denetimlerde “dur” ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanacak; sürücü belgeleri 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün trafikten menedilecek.
Karayolları Trafik Kanunu’nda idari yaptırıma bağlanmış bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya yoluyla paylaşarak kural ihlaline özendiren görüntüleri alenen yayanlara ve övenlere 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yürürlük Tarihi ve İstisna Hükmü
Genel Kurulda kabul edilen önergeye göre, Kanun’un “motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi olmasına” ilişkin hükmü 1 Ocak 2027’de, diğer hükümleri ise düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
