Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile birlikte, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde tüketicilerin yalnızca sipariş ettikleri ürünlerin bedelini ödemesi esas alındı. Buna göre, daha önce birçok restoranda otomatik olarak hesaplara eklenen kuver ve servis ücretleri artık zorunlu kalemler arasında yer almayacak. Bakanlık, düzenlemenin tüketici haklarını koruma amacı taşıdığını bildirdi.
Gönüllü Bahşiş Uygulaması Devrede
Yeni düzenlemenin ardından bazı restoranlar, “gönüllü bahşiş” uygulamasını hayata geçirdi. Bu sistemde müşterilere, ödeme sırasında POS cihazı üzerinden isteğe bağlı bahşiş oranları sunuluyor. Uygulamada yüzde 8, 10 veya 15 gibi farklı oranlar seçenek olarak yer alırken, müşteriler dilerse hiçbir bahşiş bırakmadan da ödeme yapabiliyor. Hesap fişlerinde ise “No service fee” ifadesi bulunuyor.
Bahşişler POS Üzerinden Alınıyor
Gönüllü bahşiş sistemiyle birlikte bahşiş ödemeleri elden değil, doğrudan POS cihazları aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Bu yöntem sayesinde bahşişlerin kayıt altına alındığı ve vergilendirildiği belirtildi. Böylece hem işletmelerin hem de çalışanların yasal güvence altına alındığı ifade edildi. Çalışanlar, bahşiş gelirlerini resmi olarak alabilirken, işletmeler de kayıt dışı işlem riskinden korunmuş oluyor.
Kayıt Dışı İşlemlerin Önüne Geçiliyor
Yetkililer, yeni sistemin en önemli sonuçlarından birinin kayıt dışı hareketliliğin azaltılması olduğunu vurguladı. Daha önce elden toplanan bahşişlerin kayıt dışı kalabildiği belirtilirken, POS üzerinden yapılan gönüllü ödemelerle bu durumun ortadan kalktığı kaydedildi. Bahşişlerin resmi kayıtlara girmesiyle birlikte mali şeffaflığın artması hedefleniyor.
Tüketici Tepkileri Farklılık Gösteriyor
Yeni uygulama bazı restoranlarda kısa sürede hayata geçirilirken, tüketicilerden gelen tepkiler de farklılık gösterdi. Bazı müşteriler, bahşişin tamamen isteğe bağlı olmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, bazı tüketiciler ise uygulamanın kuver ücretinin farklı bir isimle geri döndüğü görüşünü dile getiriyor. Ancak yönetmelikte, bahşişin zorunlu tutulamayacağı açık şekilde belirtiliyor.
Kuver Geliri Artık Talep Edilemeyecek
Sektör temsilcilerinin paylaştığı bilgilere göre kuver uygulaması, özellikle büyük şehirlerde ve turistik bölgelerde işletmeler için önemli bir ek gelir kalemi oluşturuyordu. İstanbul, Bodrum ve Antalya gibi merkezlerde kişi başı 50 ila 250 TL arasında değişen kuver ücretlerinin alındığı belirtilirken, yeni düzenleme ile bu gelir kalemi ortadan kalktı. Tüketiciler, yalnızca sipariş ettikleri yiyecek ve içeceklerin bedelini ödeyecek.
Zorunlu Ücret Talep Edenlere Yüksek Ceza
Yönetmelik kapsamında, kuver, servis bedeli veya masa ücreti adı altında zorunlu ek ücret talep eden işletmelere ağır yaptırımlar uygulanacak. Ticaret Bakanlığı, bu tür uygulamaları sürdüren işletmelere 1 milyon 439 bin liraya kadar idari para cezası kesilebileceğini duyurdu. Bakanlık, yalnızca tüketicinin isteğine bağlı gönüllü ödemelerin kabul edilebileceğini vurguladı.
