Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital yayın mecralarına yönelik denetim kılıcını bir kez daha kınından çıkardı. Kamuoyunun hassasiyet gösterdiği konuları yakın takibe alan denetleyici organ, toplumsal değerler, çocukların korunması, müstehcenlik ve şiddetin özendirilmesi gibi başlıklar altında ihlal tespit ettiği dört dev platforma adeta ceza yağdırdı. Mevzuattaki en ağır yaptırımları devreye sokan Kurul, karar kapsamında yüksek oranlı para cezalarının yanı sıra sakıncalı bulduğu içeriklerin katalogdan çıkarılmasına hükmetti.
"Evrensel Ahlak Normları ve Toplumsal Değerler" Vurgusu
RTÜK’ün son haftalık toplantısında masaya yatırılan denetim raporlarında, hedef alınan yapımların genel ahlak kuralları ve insan doğasıyla bağdaşmayan sahneler barındırdığı altı çizildi. Özellikle genç izleyici kitlesinin ve çocukların zihinsel ile psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek ögeler taranırken; cinselliğin açıkça sergilenmesi, şiddetin bir haz unsuru gibi sunulması ve LGBT propagandası niteliğindeki içerikler yaptırım gerekçesi olarak kayıtlara geçti.
HBO Max’e Pornografik İçerik ve Ceza Engeli
Denetim radarına takılan popüler mecralardan biri HBO Max oldu. Platformun zengin kütüphanesinde yer alan ‘Bang My Box: The Robin Byrd Story’ isimli belgesel yapımı, Kurul üyeleri tarafından mercek altına alındı. İncelemeler sonucunda; yapımın aşırı cinsellik barındırdığı, pornografik unsurlara yer verdiği ve eşcinsel ilişkileri meşrulaştırma gayesi taşıdığı yönünde görüş bildirildi.
Toplantıdan çıkan karar doğrultusunda HBO Max’e, yayınlandığı içerik nedeniyle %3 oranında idari para cezası kesilirken, söz konusu belgeselin Türkiye kataloğundan derhal silinmesi kararlaştırıldı.
Prime Video’da "Spartacus" Kriz Çıkardı
Denetimlerin bir diğer adresi ise Amazon imzalı dijital platform Prime Video oldu. Platformun popüler yapımlarından ‘Spartacus: House of Ashur’ dizisi, ihtiva ettiği yoğun şiddet ve cinsel sahneler nedeniyle ceza almaktan kaçamadı.
Yapılan teknik incelemede, dizinin aksiyon veya tarihsel kurgu sınırlarını aşarak;
Aşırı kan kullanımı ve uzuv kopmalarıyla şiddeti estetikleştirdiği,
Şiddet sahnelerini bir haz unsuru gibi işlediği,
Kadın ve erkek bedenini teşhir eden yoğun müstehcenlik barındırdığı tespit edildi.
RTÜK, toplumsal ve etik standartları ihlal ettiği gerekçesiyle Prime Video kütüphanesindeki bu içeriğin de katalogdan çıkarılmasına hükmetti.
Dijital Sektörde Yayın Standartları Yeniden Tartışılıyor
RTÜK’ün aldığı bu radikal kararlar, küresel dijital platformların yerel mevzuatlara ve etik kriterlere ne derece uyum sağladığı tartışmasını yeniden alevlendirdi. Üst Kurulun dijital mecralardaki denetim dozajını artırmasıyla birlikte, sektör devlerinin Türkiye pazarındaki içerik politikalarını ve yaş filtreleme sistemlerini baştan aşağı gözden geçirmesi bekleniyor.
