Rusya ile Ukrayna arasında 2022 baharında İstanbul’da kurulan barış masasında sona erme noktasına gelen savaşta, toplam zayiat 2 milyonu aşarak tarihin en kanlı savaşlarından Stalingrad Muharebesi’ndeki kayıpları geride bıraktı.
Rusya ve Ukrayna, 2022 yılı şubat ayında başlayan savaşın ardından mart ayında İstanbul’da barış masasına oturmuştu. Çeşitli araştırmalara göre, bu fırsatın kaçırılmasında Avrupa ülkelerinin tutumu belirleyici bir rol oynamıştır. O günlerde Rusya ve Ukrayna’nın toplam askeri kayıpları on binlerle ifade ediliyordu. Diğer yandan ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) tarafından yayımlanan bir rapor, savaştaki toplam zayiatın 2 milyonu aştığını ortaya koydu.
2022 İstanbul görüşmelerinde taraflar, Ukrayna’nın tarafsızlığı, güvenlik garantileri ve bazı askeri düzenlemeler hakkında belirli bir yakınlaşma sağladı. 29 Mart’ta yüz yüze bir araya gelen taraflar, ortak bir bildiri üzerinde uzlaşma sağlandığını ve mutabakatın ana hatlarını kamuoyuna ilan etti. Bu ana hatlar arasında, Ukrayna’nın kalıcı olarak tarafsız bir ülke olacağı, askeri ittifaklara katılmayacağı ve topraklarında yabancı askeri üs ya da birlik bulundurmama taahhütleri yer alıyordu.
Görüşmeler neden başarısız oldu?
Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne üyelik fırsatını da barındıran mutabakat, Batılı ülkelerden yeteri kadar destek bulamadı. 2022’deki barış görüşmelerinde Ukrayna heyetinin başkanı Davyd Arakhamia, İstanbul’dan döndükten sonra dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın Kiev’e yaptığı ziyareti ve “Ruslarla hiçbir şey imzalamayalım, savaşmaya devam edelim” mesajını verdiğini aktardı. Bu ziyaret sonrası, Ukrayna nisan ayı sonuna gelindiğinde pozisyonunu sertleştirmiş ve Rusya’nın Donbas’tan çekilmesini ön koşul olarak talep etmeye başlamıştır.
Mayıs ayında müzakerelerin çökmesi sonrasında, bazı gözlemciler ve yetkililer, anlaşmanın masada olduğunu ancak Batılı ülkelerin müdahalesi, Rusya’nın Buça’da yaptığı katliam ve Kiev yönetiminin aşırı özgüveni ile çabaların sonuçsuz kaldığını ifade ettiler.
2022’de ilk aşamada engellenebilecek olan savaş, Avrupa’daki en kanlı çatışmaya dönüşerek, eski Yugoslavya’daki savaş kayıplarını geride bıraktı. Hem Ukrayna hem de Rusya, askeri kayıplarını devlet sırrı olarak sakladığından, yalnızca tahminlere dayanarak değerlendirme yapılabiliyordu. Örneğin, 2022 yılı nisan ayı başlarında Rusya’nın kayıpları 7-15 bin ölü ve 30-45 bin askeri zayiat olarak belirlenmişti. Ukrayna’nın kayıplarının ise 3-5 bin ölü ve 10-20 bin civarında askeri zayiat olduğu tahmin edildi.
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) Temmuz 2026 raporuna göre Rusya’nın ölen asker sayısı 400-450 bin seviyelerine, toplam askeri zayiatı ise 1,4 milyona ulaştı. Ukrayna’nın ölen asker sayısı ise 125-150 bin, toplam askeri zayiatı ise 525-625 bin civarında. Bu tabloyla birlikte, 2022’de İstanbul’da sona erdirilebilecek savaşın toplam zayiatı 2 milyonu aştı ve tarihin en kanlı çatışması olarak kabul edilen Stalingrad Muharebesi’ni geride bıraktı.
Ayrıca, araştırmalara göre kayıplar, Rusya genelinde eşit dağılmamaktadır. En ağır bedeli, yoksul bölgeler ve etnik azınlıkların yoğun yaşadığı alanlar ödüyor. Rus muhalif medyasında ülkenin uzak ve küçük yerleşimlerinde askerlik çağındaki erkek sayısının azaldığına dair haberler artmaktadır. Araştırmaya göre, Rusya cephe kayıplarını aynı hızda asker toplayarak telafi edememekte, bu durum Kuzey Kore’den birliklerin gönderilmesi ve paralı asker kullanımıyla kendini göstermiştir.
Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, Mayıs 2026 itibarıyla savaş nedeniyle toplam 16,089 sivil hayatını kaybetmiş ve 46,627 sivil yaralanmıştır. Ukrayna’nın işgal altındaki bölgeleri ile aktif çatışma alanlarında normatif doğrulama yapılmadığı için gerçek rakamların çok daha yüksek olduğu belirtilmektedir.
RUSYA İLE UKRAYNA ARASINDA 2022 BAHARINDA İSTANBUL’DA KURULAN BARIŞ MASASINDA SONA ERME NOKTASINA GELEN SAVAŞTA, O GÜNLERDE ON BİNLERLE İFADE EDİLEN TOPLAM ZAYİAT, ARADAN GEÇEN DÖRT YILIN ARDINDAN 2 MİLYONU AŞARAK TARİHİN EN KANLI SAVAŞLARINDAN STALİNGRAD MUHAREBESİ’NDEKİ KAYIPLARI GERİDE BIRAKTI.
