Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, baktığı bir davada 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33’üncü maddesinde yer alan bir düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vardı.
Söz konusu hüküm, 5947 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesiyle değiştirilmişti. Düzenlemede, sağlık çalışanlarının tuttuğu nöbetler için yapılacak ödemelere belirli saat sınırları getirilmişti. Buna göre aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer sağlık kuruluşlarında ise 130 saatten fazla tutulan nöbetler için ödeme yapılmaması öngörülüyordu.
Mahkeme, bu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Nöbet Ücretlerinin Süreyle Sınırlandırılması Dava Konusu Oldu
Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusunda, sağlık personelinin tuttuğu nöbetler karşılığında yapılacak ücret ödemesinin belirli bir süreyle sınırlandırıldığı ifade edildi.
Başvuruda, belirlenen sürelerin üzerinde nöbet tutulması durumunda sağlık çalışanlarına herhangi bir ücret ödenmeyeceğinin öngörüldüğü belirtildi. Bu durumun çeşitli anayasal ilkelere aykırılık oluşturduğu ileri sürüldü.
Mahkemenin başvurusunda, söz konusu düzenlemenin hukuk devleti ilkesini ihlal ettiği, zorla çalıştırma yasağıyla bağdaşmadığı ve mülkiyet hakkını zedelediği iddia edildi.
AYM: Düzenleme Zorla Çalıştırma Yasağına Aykırı
Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemeyi Anayasa’nın 18’inci maddesinde yer alan “zorla çalıştırma yasağı” kapsamında değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, sağlık çalışanlarının belirlenen sürelerin üzerinde nöbet tutmaları halinde ücret ödenmemesini öngören düzenlemenin Anayasa’nın ilgili maddesiyle uyumlu olmadığı sonucuna ulaştı.
Kararda, farklı sağlık kuruluşlarında belirli saatlere kadar tutulan nöbetler için ücret ödenmesinin öngörüldüğü, ancak bu sürelerin aşılması durumunda ödeme yapılmamasının düzenlendiği ifade edildi.
Sağlık Çalışanlarına Orantısız Külfet Yüklendiği Belirtildi
Anayasa Mahkemesi kararında, söz konusu düzenlemenin sağlık çalışanları açısından orantısız bir yük oluşturduğuna dikkat çekildi.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
“İtiraz konusu kuralla, çeşitli sağlık kuruluşları itibarıyla ancak belirli saatlere kadar tutulan nöbetler bakımından ücret ödeneceği, bu sürelerin üzerinde nöbet tutulmasının gerekli olması durumunda ücret ödenmeyeceği öngörülmektedir. Bu haliyle kuralın Anayasa’nın 18. maddesinin gerekliliklerini karşılamadığı ve sağlık çalışanlarına orantısız bir külfet yüklediği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 18. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.”
Bu değerlendirme doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine sınırlama getiren söz konusu hükmün iptaline karar verdi.
