Yaz aylarında etkisini artıran sıcak hava dalgaları, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için hayati risk oluşturuyor. VM Medical Park Mersin Hastanesi Check-Up Uzmanı Dr. Ayşegül İşlek Yüksel, halk arasında 'güneş çarpması' olarak bilinen durumu aslında ısı çarpması olarak tanımladı.
Dr. Yüksel, "Isı çarpması yalnızca güneş altında gelişmez. Kapalı ve aşırı sıcak ortamlarda, yoğun egzersiz sırasında ya da sıcak araç içerisinde de ortaya çıkabilir. Tedavide en önemli unsur zamandır. Hızlı soğutma hayat kurtarır" dedi.
Yaz aylarında artan hava sıcaklıklarının vücudun sıcaklık dengesini bozabileceğine dikkat çeken Yüksel, bu durumun hafif sıvı kaybından çoklu organ yetmezliğine kadar uzanan ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguladı.
Isı çarpması tıbbi olarak hayati tehdit eden bir durumdur. Vücudun ısı düzenleme mekanizması yetersiz kaldığında çekirdek sıcaklık genellikle 40 derecenin üzerine çıkar, bu duruma merkezi sinir sistemi bulguları eşlik eder. Sıcak bitkinliğinde bilincin genellikle korunduğunu belirten Yüksel, ısı çarpması halinde ise bilinç bulanıklığı, konfüzyon, ajitasyon, nöbet ya da koma gibi tabloların gelişebileceğini ifade etti.
Isı çarpmasının risk grubundaki kişiler için daha tehlikeli olduğunu belirten Yüksel, bebekler, küçük çocuklar, 65 yaş üzerindeki bireyler, kalp, böbrek ve diyabet hastaları, obez bireyler, açık alanda çalışanlar ve sporcuların daha fazla risk altında olduğunu ifade etti. Bu bireylerin vücut sıcaklığını dengelemede zorluklar yaşayabileceğini belirterek, baş ağrısı, baş dönmesi, aşırı halsizlik ile bulantı ve kusmanın ilk belirtiler arasında olduğunu söyledi.
Isı çarpmasına karşı alınacak ilk müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Yüksel, bu belirtiler görüldüğünde 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini belirtti. Ayrıca, kişi hızla serin ve gölgeli bir yere alınmalı, fazla giysileri çıkarılmalı ve aktif soğutma yapılmalıdır. Boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk uygulama yapılması önerilirken, bilinci açık ve kusması olmayan kişilere su verilebileceğini, ancak bilinci kapalı olan kişilere sıvı verilmemesi gerektiği ifade edildi.
Isı çarpması durumunda tedavi edilmediğinde beyin hasarı, böbrek ve karaciğer yetmezliği, kalp ritim bozuklukları gibi ciddi komplikasyonların gelişebileceği konusunda uyarılarda bulunan Yüksel, bu durumun acil tıbbi bir durum olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Korunmanın tedaviden daha önemli olduğunu belirten Yüksel, 11.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında kalınmaması, düzenli su tüketimi, açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesi ile geniş kenarlı şapka kullanılmasını önerdi. Açık alanda çalışanların sık sık mola vermesi ve gölgede dinlenmesi gerektiğini vurguladı. Özellikle yoğun terleyen bireyler için yalnızca su değil, elektrolit dengesinin korunmasının da önemli olduğunu belirtti.
Yüksel, bebeklerde huzursuzluk, emmeyi reddetme ve ateş; yaşlılarda ise ani bilinç değişikliği gibi belirtiler görülebileceğini belirterek, sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altını çizdi. Çocuklar ve yaşlıların park halindeki araçlarda kesinlikle yalnız bırakılmamaları gerektiği de önemli bir hatırlatma oldu.
CHECK-UP UZMANI DR. AYŞEGÜL İŞLEK YÜKSEL
