Türkiye'nin sürdürülebilir gelecek ve döngüsel ekonomi vizyonunun en stratejik adımlarından biri olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi’nde yeni bir döneme girildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen projede, ticari işletmelerin sisteme entegre olması için tanınan süre netleşti. Otel, restoran, kafe ve benzeri hizmet sektörü işletmelerinin önümüzdeki ekim ayı sonuna kadar Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıtlarını eksiksiz tamamlaması gerekiyor. Belirlenen takvim içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen kurumlara ise mevzuat uyarınca idari yaptırımlar uygulanacak.
5 Günde Rekor Katılım: Vatandaşlardan Tam Destek
1 Temmuz itibarıyla 81 il genelinde eş zamanlı olarak başlatılan ulusal entegrasyon süreci, kamuoyundan yoğun ilgi gördü. Bakanlık verilerine göre, uygulamanın ilk 5 gününde vatandaşlar 7 milyon 600 binden fazla içecek ambalajını DOA otomatlarına iade ederek sisteme kazandırdı. Dijital altyapı üzerinden yürütülen uygulamada şimdiden 1,3 milyon kayıtlı kullanıcı sayısına ulaşılması, toplumsal çevre bilincinin geldiği noktayı gözler önüne serdi. Vatandaşların oluşturduğu bu güçlü ivmenin ardından, şimdi de ambalaj atıklarının asıl kaynağı olan ticari işletmelerin sisteme hızla dahil edilmesi planlanıyor.
Ambalaj Başına Teşvik ve Kesintisiz Dijital Takip
Sistem kapsamında otel, restoran ve kafeler, DBYS üzerinden kayıt işlemlerini gerçekleştirdikten sonra sahada birlikte faaliyet gösterecekleri yetkilendirilmiş saha operatörlerini seçecek. Kayıtlı işletmelerde toplanan DOA logolu plastik, alüminyum ve cam ambalajlar, bu operatörler vasıtasıyla düzenli olarak toplanarak doğrudan geri dönüşüm zincirine aktarılacak. Çevre koruma bilincini ödüllendiren sistemde, döngüye kazandırılan her bir DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik bedeli ödenecek. Toplama, lojistik ve doğrulama süreçlerinin tamamı ise uçtan uca dijital altyapı sayesinde şeffaf ve güvenli bir şekilde izlenebilecek.
Hedef: Ekonomiye Yıllık 30 Milyar Lira Katkı
Türkiye genelinde her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının geri dönüştürülmesini amaçlayan projenin ekonomik boyutu da oldukça büyük. DOA Sistemi'nin tam kapasiteyle hayata geçmesiyle birlikte ülke ekonomisine yıllık bazda 30 milyar liralık net katkı sağlanması hedefleniyor. Uygulamanın ilk etabında geri kazanım oranının yüzde 50’ye ulaştırılması, sistemin operasyonel olarak olgunlaşmasıyla birlikte bu oranın yüzde 80 seviyelerine çıkarılması öngörülüyor.
"Çevreye Yatırım, Geleceğe Yatırımdır"
Sürece dair önemli değerlendirmelerde bulunan Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, geri kazanılması planlanan atık ambalajların yaklaşık yüzde 65'inin otel, restoran ve kafelerde tüketildiğine vurgu yaptı. İşletme sahiplerine çağrıda bulunan Öztürk, şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşlarımızın sisteme gösterdiği ilk reaksiyon ve güçlü güven, bu dönüşümün başarısını şimdiden kanıtladı. Şimdi aynı hassasiyeti ve kararlılığı hizmet sektörü işletmelerimizden bekliyoruz. Atık yönetiminde en büyük paya sahip olan otel, restoran ve kafelerimizi vakit kaybetmeden DBYS sistemi üzerinden kayıtlarını tamamlamaya ve saha operatörlerini seçmeye davet ediyoruz. Tüm paydaşlarımızın ortak çabasıyla Türkiye’nin döngüsel ekonomi hamlesini zirveye taşıyacağız. Unutmamalıyız ki çevre adına attığımız her adım, yarınlarımıza bıraktığımız en büyük mirastır."
