Milyonlarca araç sahibini ilgilendiren uygulama kapsamında, trafik denetimleri sırasında ticari araçlar özel olarak inceleniyor. Aracın bir şirkete veya tüzel kişiliğe ait olması durumunda, direksiyon başındaki şoförün SGK kaydının bulunup bulunmadığı anında sorgulanıyor.
Şoförün sigortasız çalıştığı tespit edilirse, durum tutanak altına alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildiriliyor. Bu bildirim sonrası süreç tamamen SGK tarafından yürütülüyor.
Ceza tutanakları SGK’ya iletiliyor
Trafik denetimi sırasında düzenlenen idari para cezası tutanaklarında;
Aracın plakası
Şoförün T.C. kimlik numarası
Adı ve soyadı
Denetimin yapıldığı yer ve tarih
gibi tüm bilgiler SGK ile paylaşılıyor. SGK, bu veriler üzerinden inceleme başlatarak sigortasız çalıştığı belirlenen kişiler için geriye dönük işlem yapıyor ve araç sahibi şirkete cezai yaptırım uyguluyor.
Ceza kalemleri tek tek uygulanıyor
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi uyarınca, sigortasız şoför çalıştıran şirketlere birden fazla ceza kalemi aynı anda uygulanabiliyor. Buna göre:
İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi: 2 asgari ücret (66.060 TL)
Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı: 5 asgari ücret (198.180 TL)
Sigortasız işçinin her ay Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nde bildirilmemesi: her ay 2 asgari ücret (66.060 TL)
Ücret bordrosunda yer almaması: her ay yarım asgari ücret (16.515 TL)
Kayıt ve belgelerin geçersiz sayılması: her ay yarım asgari ücret (16.515 TL)
Bu kalemler birlikte değerlendirildiğinde, ceza tutarı kısa sürede yüz binlerce liraya ulaşabiliyor.
Hangi durumlarda ceza uygulanmıyor?
Araç kiralama yoluyla kullanılan ticari araçlarda farklı bir uygulama söz konusu. Eğer şoför, kiralayan kişi ya da firma tarafından sigortalanmışsa, araç sahibine ceza kesilmiyor. Bunun için yazılı ve imzalı kira sözleşmesinin ibraz edilmesi yeterli kabul ediliyor.
Bu şartların sağlanmaması halinde ise sorumluluk doğrudan araç sahibi şirkete ait oluyor.
Kaza durumunda sorumluluk araç sahibinde
Sigortasız bir şoförün kullandığı ticari araçla kaza yapması ve olayda yaralanma ya da ölüm meydana gelmesi halinde, maddi ve hukuki sorumluluk doğrudan araç sahibine yükleniyor. Bu durum, yalnızca idari para cezalarıyla sınırlı kalmayıp tazminat ve ceza davalarına kadar uzanabiliyor.
Ticari araç sahiplerine kritik uyarı
Uzmanlar, ticari araç sahibi şirketlerin ve işletmelerin, şoförlerin SGK girişlerini düzenli şekilde kontrol etmesi gerektiği uyarısında bulunuyor. Denetimlerin sıkılaştırıldığı bu süreçte, küçük bir ihmalin çok ağır mali sonuçlara yol açabileceği vurgulanıyor.
SGK ve Emniyet’in ortak denetimleri devam ederken, sigortasız şoför çalıştıran işletmeler için risk her geçen gün daha da büyüyor.
