Türkiye’de dijital ekosistemi ve çocukların çevrim içi güvenliğini doğrudan ilgilendiren köklü düzenleme resmen hayata geçti. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, yerli ve yabancı tüm sosyal ağ sağlayıcıları için 15 yaşından küçüklere hizmet verme dönemi sona erdi. Artık platformlarda hesap açmak isteyen kullanıcıların yaş kriteri, kamu güvencesiyle denetlenecek.
Yeni dönemde kimlik teyidi e-Devlet üzerinden sağlanacak
Yürürlüğe giren mevzuat gereği, sosyal medya platformlarında yeni profil oluşturma süreçleri katı bir dijital filtreleme modeline bağlandı. Buna göre kullanıcılar, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen özel bir "yaş doğrulama belirteci" temin etmekle yükümlü olacak.
Platformlara yüklenecek olan bu güvenli belirteç, kullanıcının yalnızca 15 yaşını tamamlayıp tamamlamadığını ve 18 yaş sınırını aşıp aşmadığını teyit eden asgari veriyi barındıracak. Şirketler bu bilgiyi başka hiçbir ticari faaliyette işleyemeyecek; 15 yaş altındaki bireylerin hesap oluşturma talepleri ise sistem tarafından doğrudan engellenecek.
Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar intibak süresi
Düzenleme yalnızca yeni üyelikleri değil, halihazırda faal durumda bulunan milyonlarca profili de kapsıyor. Platform işletmecilerinin, yönetmelik öncesinde açılmış ve doğrulanmamış hesapları 31 Mart 2027 tarihine kadar söz konusu denetim mekanizmasından geçirmesi gerekiyor.
Belirlenen süre zarfında doğrulama yapmayan ya da yaş şartını karşılamadığı saptanan kullanıcıların hesapları kapatılacak. Kullanıcı haklarını koruma amacıyla devreye alınan mekanizmaya göre, kapatma kararlarına karşı ücretsiz itiraz hakkı bulunacak ve inceleme süreci tamamlanana kadar veriler ile içerikler koruma altında tutulacak.
15-17 yaş grubuna özel güvenlik kalkanı ve ebeveyn denetimi
Yönetmelik, 15 ile 17 yaş arasındaki genç kullanıcılar için de kapsamlı güvenlik sınırlamaları getiriyor. Bu yaş grubundaki hesapların varsayılan ve değiştirilemez şekilde "gizli profil" statüsünde kalması zorunlu tutuluyor.
Korumayı artıran temel kısıtlamalar ve ebeveyn yetkileri şu maddelerden oluşuyor:
Kapalı Etkileşim: Bu profiller yalnızca karşılıklı takipleşilen kişilerden doğrudan mesaj alabilecek; takipçi ve takip edilen listeleri dışarıya tamamen kapatılacak.
Yayın Engeli: 15-17 yaş grubundaki hesap sahiplerinin platformlar üzerinden canlı yayın başlatmasına izin verilmeyecek.
Veri ve Reklam Yasağı: Çocukların dijital ayak izleri üzerinden profil oluşturulamayacak, davranışsal veya kişiselleştirilmiş ticari reklam hedeflemesi yapılamayacak.
Doğrudan Aile Kontrolü: Ebeveynler, sistem içi denetim araçlarıyla çocuklarının ekran sürelerini kısıtlayabilecek; oyun, abonelik veya ürün satın alımlarını kendi onaylarına ve belirli harcama limitlerine bağlayabilecek.
