Endokrinoloji Uzmanı Dr. Melek Aksu Geyik, dinlenmeye rağmen geçmeyen sürekli yorgunluğun tiroit, insülin, kortizol ve cinsiyet hormonlarındaki dengesizliklerin işareti olabileceğini belirtti. Uzun süren halsizlik şikayetlerinde hormonal değerlendirmenin önem taşıdığını vurguladı.
Geyik, gün içinde yeterince dinlenmesine rağmen kendini sürekli halsiz, bitkin ve energisiz hisseden bireylerin, bu durumu sadece yoğun iş temposu ya da uykusuzluğa bağlamamaları gerektiğini ifade etti. Uzun süre devam eden yorgunluğun hormonal dengenin bozulduğuna işaret edebileceğini söyledi. Enerji üretiminden metabolizmaya, stres yönetiminden kan şekeri kontrolüne kadar hayati fonksiyonların hormonlar tarafından düzenlendiğine dikkat çeken Geyik, hormonlardaki dengesizliklerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebileceğini vurguladı.
Tiroit hastalıkları yorgunluğun en sık nedenlerinden biri
Sürekli yorgunluğun en yaygın nedenlerinden birinin tiroit bezinin yetersiz çalışması olduğunu belirten Geyik, "Hipotiroidide metabolizma yavaşlar ve kişi kendini sürekli halsiz hissedebilir. Üşüme, kilo alma, cilt kuruluğu, unutkanlık ve dikkat dağınıklığı da tabloya eşlik edebilir. Tiroit hormonlarının fazla salgılandığı hipertiroidide ise çarpıntı, uykusuzluk ve buna bağlı enerji kaybı görülebilir" dedi.
İnsülin direnci ve diyabetin de enerji düşüklüğüne neden olabileceğini ifade eden Geyik, insülin hormonunun hücrelerin glikozu kullanmasını sağladığını, bu mekanizmanın bozulması durumunda özellikle yemeklerden sonra uyku hali, halsizlik, tatlı isteği, sık acıkma ve odaklanma güçlüğü gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi.
Kortizol ve cinsiyet hormonları da etkili
Böbreküstü bezlerinden salgılanan kortizol hormonunun vücudun stresle baş etmesinde önemli rol oynadığını belirten Geyik, kortizol düzeyinin düşük olmasının sabah yorgunluğu, kas güçsüzlüğü ve düşük tansiyona yol açabileceğini ifade etti. Uzun süreli strese bağlı dengesizliklerin, gün boyu süren bitkinlik ve uyku sorunlarına neden olabileceğini dile getirdi. Kadınlarda östrojen ve progesteron seviyelerindeki değişimlerin özellikle menopoz ve polikistik over sendromu dönemlerinde kronik yorgunluğa neden olabileceğini belirten Geyik, erkeklerde testosteron seviyesindeki düşüşün enerji kaybı, kas gücünde azalma, isteksizlik ve motivasyon eksikliği ile kendini gösterebileceğini söyledi. Hipofiz bezindeki bozuklukların da tiroit, böbreküstü bezleri ve cinsiyet hormonlarını etkileyebildiğini kaydeden Geyik, yetişkinlerde büyüme hormonu eksikliğinin de kas metabolizmasını olumsuz etkileyerek sürekli halsizlik hissine yol açabileceğini belirtti.
Her yorgunluk hormonal değildir
Dr. Geyik, her yorgunluğun hormonal kaynaklı olmadığını vurgulayarak, vitamin ve mineral eksiklikleri, uyku bozuklukları, kronik hastalıklar ve bazı ilaçların da halsizliğe yol açabileceğini belirtti. Özellikle B12 vitamini, D vitamini ve demir eksikliğinin enerji düşüklüğünün en yaygın nedenleri arasında yer aldığını ifade etti. Yorgunluğun haftalarca sürmesi, dinlenmeyle düzelmemesi ve günlük yaşamı olumsuz etkilemesi durumunda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Geyik, "Halsizliğe kilo değişikliği, çarpıntı, nefes darlığı, gece terlemesi veya sürekli uyku hali eşlik ediyorsa hormonal değerlendirme yapılması önem taşır. Gerekli görülmesi durumunda tiroit hormonları, kan şekeri, kortizol ve diğer hormon düzeylerini gösteren kan testleriyle altta yatan neden belirlenebilir. Hormonal hastalıkların büyük bölümü erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilmektedir. Bu nedenle uzun süre devam eden yorgunluğu yalnızca yoğun yaşam temposuna bağlamak yerine, vücudun verdiği önemli bir uyarı olarak değerlendirmek gerekir" dedi.
ENDOKRİNOLOJİ UZMANI DR. MELEK AKSU GEYİK
