Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’ndaki süresiz yoksulluk nafakasına ilişkin hükmü iptal etmesi, boşanma hukukunda yeni bir dönemin kapısını araladı. Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girecek olması nedeniyle gözler şimdi TBMM’nin hazırlayacağı yeni nafaka düzenlemesine çevrildi.
Süresiz nafaka sona mı eriyor, Anayasa Mahkemesi hangi hükmü iptal etti?
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının süresiz olarak bağlanabilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Uzun yıllardır kamuoyunda tartışılan süresiz nafaka uygulamasıyla ilgili verilen karar, boşanma hukukunda önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Yüksek Mahkeme, iptal kararının hemen yürürlüğe girmemesine karar verdi. Bu nedenle mevcut sistem kısa vadede değişmeyecek. Kararın yürürlük tarihi için 9 aylık bir süre öngörüldü ve bu süreçte mevcut mevzuat uygulanmaya devam edecek.
Mevcut nafaka ödemeleri bitecek mi, devam eden dosyalar ne olacak?
Kararın ardından en çok merak edilen konuların başında mevcut nafaka ödemelerinin sona erip ermeyeceği geliyor. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karar, halen devam eden nafaka ödemelerini otomatik olarak sonlandırmıyor.
Bugün nafaka alan kişilerin ödemeleri mevcut mahkeme kararları doğrultusunda devam edecek. Aynı şekilde yürürlükte bulunan nafaka hükümleri de 9 aylık geçiş süreci boyunca uygulanmayı sürdürecek.
Uzmanlar, yeni yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından bazı dosyalarda uyarlama davalarının gündeme gelebileceğini belirtiyor. Ancak bunun nasıl işleyeceği, TBMM tarafından hazırlanacak yeni kanun metniyle netleşecek.
Kimler etkilenecek, karar hangi nafaka türünü kapsıyor?
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı yalnızca eşler arasında ödenen yoksulluk nafakasını kapsıyor. Bu nedenle kamuoyunda sıkça sorulan “çocuk nafakası da kalkıyor mu?” sorusunun cevabı hayır olarak öne çıkıyor.
Türk Medeni Kanunu kapsamında çocukların bakım, eğitim ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ödenen iştirak nafakası mevcut haliyle devam edecek. Karar yalnızca boşanma sonrasında eşlerden birine bağlanan yoksulluk nafakasının süresiz olmasına ilişkin hükmü hedef alıyor.
Bunun yanında nafaka yükümlüsü olan kişiler kadar nafaka alan kişiler de yeni düzenlemeden doğrudan etkilenecek. Özellikle uzun yıllardır devam eden nafaka ödemeleri konusunda yeni kriterlerin belirlenmesi bekleniyor.
Süresiz nafaka neden iptal edildi, mahkemenin gerekçesi ne?
Süreç, Antalya’da görülen bir boşanma davası sırasında başladı. Antalya 12. Aile Mahkemesi, süresiz nafaka uygulamasının bazı temel hak ve özgürlüklerle çelişebileceği değerlendirmesinde bulunarak konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
Başvuru gerekçesinde, süresiz nafaka yükümlülüğünün mülkiyet hakkı üzerinde etkiler oluşturabileceği, bireyin ekonomik özgürlüğünü sınırlayabileceği ve yeni bir hayat kurma sürecini zorlaştırabileceği görüşlerine yer verildi.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu da yaptığı değerlendirme sonucunda söz konusu düzenlemenin iptal edilmesine karar verdi. Kararın ayrıntılı gerekçesinin ise ilerleyen günlerde yayımlanması bekleniyor.
Yeni dönem ne zaman başlayacak, TBMM nasıl bir düzenleme hazırlayacak?
Yüksek Mahkeme, iptal kararının yürürlüğünü 9 ay erteleyerek yasama organına yeni bir sistem oluşturması için süre tanıdı. Bu nedenle gözler şimdi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılacak çalışmalara çevrilmiş durumda.
Meclis’in önümüzdeki aylarda farklı modeller üzerinde değerlendirme yapması bekleniyor. Kamuoyunda öne çıkan seçenekler arasında evlilik süresine göre kademeli nafaka sistemi, ekonomik şartlara bağlı süreli nafaka modeli ve tarafların gelir durumuna göre belirlenen yeni uygulamalar bulunuyor.
Henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmasa da yeni sistemin hem nafaka alan hem de nafaka ödeyen tarafların haklarını gözeten daha dengeli bir yapı oluşturması hedefleniyor.
