Tarım ve Orman Bakanlığı, küresel enerji ve lojistik risklerinin tarımsal üretimi etkilememesi için gübre tedarikine yönelik yeni önlemleri devreye aldı. Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelgeyle, 2016 yılından bu yana güvenlik gerekçesiyle yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde kullanılmasına yeniden izin verildi.
Karar, özellikle gübre fiyatlarındaki küresel artışın kontrol altına alınması ve çiftçilerin gübreye erişiminin kolaylaştırılması amacıyla alındı. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan jeopolitik gelişmeler ve gemi trafiğindeki belirsizlikler nedeniyle dünya genelinde gübre fiyatlarında yükseliş yaşanırken, Türkiye’nin gıda arz güvenliğini korumak için yeni tedbirler uygulamaya koyduğu belirtildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı, söz konusu düzenleme ile hem yerli üretim kapasitesinin daha etkin kullanılmasını hem de üreticilerin uygun fiyatla gübreye ulaşabilmesini hedefliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı gübre tedariki için yeni önlemler aldı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın aldığı yeni kararlar, küresel gelişmelerin tarım sektörüne olası etkilerini azaltmayı amaçlıyor.
Bakanlıktan edinilen bilgilere göre Hürmüz Boğazı, dünya gübre ticaretinde kritik bir rol oynuyor. Bu koridor üzerinden:
dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si
üre gübresinin yüzde 25–35’i
amonyağın yüzde 25–30’u
fosfatlı gübrelerin önemli bir bölümü
taşınıyor.
Bu nedenle bölgede yaşanan güvenlik riskleri, küresel gübre tedarik zincirini doğrudan etkileyebiliyor.
Türkiye, söz konusu gelişmeler karşısında tarımsal üretimin kesintiye uğramaması için erken önlem alan ülkeler arasında yer aldı.
2016’dan beri yasak olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanımına izin verildi
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın aldığı en dikkat çekici kararlardan biri, 2016 yılından bu yana yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde yeniden kullanılmasına izin verilmesi oldu.
Nitrat bazlı gübreler, geçmişte güvenlik gerekçeleriyle yasaklanmıştı. 8 Haziran 2016 tarihinde alınan kararla:
yüzde 33 amonyum nitrat
yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat
potasyum nitrat
sodyum nitrat
gibi ürünlerin satış ve sevkiyatları durdurulmuştu.
Bu kararın arkasındaki temel gerekçe, nitratlı gübrelerin el yapımı patlayıcı üretiminde kullanılma riskinin bulunmasıydı.
Yeni düzenleme ile birlikte amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde kullanımı yeniden mümkün hale geldi.
Çiftçilerin gübreye erişimi kolaylaştırılacak
Bakanlık yetkilileri, kararın temel amacının çiftçilerin gübreye erişimini kolaylaştırmak olduğunu belirtiyor.
Özellikle ilkbahar döneminde:
güzlük ekilişler için üst gübre
yazlık ekilişler için taban gübresi
yoğun şekilde kullanılıyor.
Küresel gübre fiyatlarında yaşanan artışın çiftçileri olumsuz etkilememesi için hükümet yeni adımlar attı.
Bu kapsamda:
üre gübresinde uygulanan %6,5 gümrük vergisi sıfıra indirildi
bazı gübrelerin ihracatı geçici olarak durduruldu
yerli üretim kapasitesinin artırılması hedeflendi.
Gübre stokları artırıldı ve alternatif tedarik arayışı başladı
Tarım ve Orman Bakanlığı, gübre piyasasında olası arz sorunlarını önlemek amacıyla sektörle koordineli çalışmalar yürüttü.
Bu çalışmalar kapsamında:
özel sektör tarafından gübre ve gübre ham maddesi tedariki artırıldı
Türkiye’de gübre stokları güvenli seviyeye çıkarıldı
alternatif ülkelerden tedarik için görüşmeler başlatıldı.
Bakanlık yetkilileri, küresel piyasada oluşabilecek dalgalanmalara karşı tedbirlerin sürdüğünü belirtiyor.
Amonyum nitrat gübresi satışında sıkı güvenlik önlemleri uygulanacak
Yeni düzenleme ile birlikte gübre satışında ve sevkiyatında sıkı güvenlik önlemleri uygulanacak.
Genelgeye göre:
amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar gerçekleştirilecek
tüm sevkiyatlar Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden izlenecek
dağıtıcılar stok kabulü yapmadan satış gerçekleştiremeyecek.
Ayrıca gübre satışlarında Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) esas alınacak.
ÇKS kaydı bulunmayan üreticilere kesinlikle amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak.
Denetimler artırılacak
Yetkililer, gübre satışında kötüye kullanımın önlenmesi için denetimlerin artırılacağını açıkladı.
İl ve ilçe düzeyinde oluşturulan El Yapımı Patlayıcı Komisyonları, gübre dağıtıcılarını düzenli olarak denetleyecek.
Kurallara aykırı davranan işletmeler hakkında:
idari işlem uygulanacak
Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
Bu kapsamda güvenlik ve tarımsal üretim dengesi korunarak uygulamanın yürütüleceği belirtildi.
