Türkiye’de çevre kirliliğini azaltmaya yönelik önemli bir adım daha gündeme geldi. Tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını azaltmayı hedefleyen yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak kapsamında plastik çatal, kaşık, pipet ve köpük gıda kapları gibi birçok ürünün kademeli olarak yasaklanması planlanıyor. Düzenleme ile hem plastik atık miktarının azaltılması hem de çevre dostu alternatiflerin yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Tek Kullanımlık Plastik Ürünler Yasaklanacak mı?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası kapsamında yeni bir düzenleme hazırladı.
Bu düzenleme ile çevreye ve özellikle deniz ekosistemine zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının kademeli olarak azaltılması hedefleniyor. Taslak çalışmanın ilgili kurumların değerlendirmesine sunulmasının ardından yıl içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yeni düzenleme, Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Plastik Çatal, Kaşık, Pipet ve Köpük Gıda Kapları Yasaklanacak mı?
Planlanan uygulamanın ilk aşamasında birçok tek kullanımlık plastik ürünün yasak kapsamına alınması öngörülüyor.
Yasaklanması planlanan ürünler arasında şu ürünler yer alıyor:
Plastik çatal, bıçak ve kaşık
Plastik yemek çubukları
Plastik tabaklar
Plastik pipetler
İçecek karıştırıcıları
Kulak temizleme çubukları
Bunun yanı sıra köpükten üretilen gıda kapları ve içecek kapları ile plastik bardaklar da yasak kapsamına alınması planlanan ürünler arasında bulunuyor.
Bu ürünlerin özellikle doğada uzun süre çözünmemesi ve deniz kirliliğine yol açması nedeniyle çevre politikalarında öncelikli hedef olarak görülüyor.
Depozito Yönetim Sistemi ile Plastik Atıklar Azaltılacak
Hazırlanan strateji kapsamında yalnızca yasaklar değil, aynı zamanda geri dönüşüm sistemleri de güçlendiriliyor.
Bu kapsamda hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi, içecek ambalajlarının geri kazanımını artırmayı amaçlıyor. Sistem sayesinde tüketicilerin kullandıkları ambalajları iade ederek geri dönüşüme katkı sağlaması hedefleniyor.
Yetkililer, bu uygulama ile hem çevreye verilen zararın azaltılacağını hem de atık yönetimi sürecinin daha verimli hale geleceğini belirtiyor.
Planlanan düzenlemelerin uygulanmasıyla birlikte:
Yılda yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesi
1,5 milyar TL civarında atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanması hedefleniyor.
Çevre Dostu Alternatifler Teşvik Edilecek
Yeni düzenleme yalnızca plastik ürünlerin yasaklanmasını değil, aynı zamanda çevre dostu alternatiflerin yaygınlaştırılmasını da içeriyor.
Plastik ürünlerin yerine kullanılabilecek alternatifler arasında şu malzemeler öne çıkıyor:
Cam
Porselen
Ahşap
Karton ve biyobozunur malzemeler
Bu değişimin özellikle restoranlar, kafeler ve paket servis sektöründe önemli bir dönüşüm yaratması bekleniyor.
Uzmanlara göre sürdürülebilir malzemelerin kullanımının artması, plastik atıkların doğaya verdiği zararı önemli ölçüde azaltabilir.
İkinci Aşamada Kısıtlama ve Etiketleme Uygulamaları Gelecek
Hazırlanan yol haritasına göre uygulama tek aşamada değil kademeli olarak hayata geçirilecek.
İlk aşamada bazı ürünler tamamen yasaklanırken, ilerleyen süreçte bazı plastik ürünler için kısıtlama ve etiketleme uygulamaları devreye alınacak.
Bu adımların temel amacı:
Üreticilerin plastik kullanımını azaltması
Tüketicilerin çevre konusunda daha bilinçli tercihler yapması
Plastik atık miktarının uzun vadede düşürülmesi
Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye’de döngüsel ekonomi modelinin güçlenmesini ve plastik atıkların önemli ölçüde azalmasını hedefliyor
