Ankara'nın ev sahipliğinde başlayan tarihi NATO Zirvesi, müttefikler arasındaki askeri iş birliklerini güçlendirirken, bölgedeki stratejik dengeleri de kökten sarsıyor. Zirvenin ilk gününde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleştirilen kritik görüşme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. ABD merkezli köklü analiz portalı Al-Monitor, bu görüşmenin ardından İsrail askeri ve diplomatik kanatlarında yaşanan büyük tedirginliği çarpıcı detaylarla manşete taşıdı.
"Türkiye ile Aramızdaki Fark Kapanamaz"
İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir İsrailli güvenlik kaynağı, iki ülke arasındaki mevcut durumu "bölgesel bir hegemonya yarışı" ve "Washington'a en yakın olma mücadelesi" olarak nitelendirdi. İsrailli yetkili, yaşanan güç kaymasını şu sözlerle itiraf etti:
"Bu, birbirine tamamen zıt iki kutbun çatışmasıdır. Şu an en rahatsız edici olan durum, Türkiye'nin bu jeopolitik satranç oyununda İsrail'in çok daha önünde yer alması ve bu stratejik farkın artık kapatılamaz bir boyuta ulaşmış görünmesidir."
Masadaki Büyük Pazarlık: F-35 ve KAAN İçin F110 Motorları
Mevcut krizin merkezinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye’ye yönelik F-35 savaş uçaklarının teslimatını ve askeri ortaklığı yeniden canlandırmaya sıcak bakması yer alıyor. Trump’ın salı günü gazetecilere yaptığı, "Türkiye ile ilişkilerimiz çok daha iyi bir noktada. Birçok ülkeden daha sadık bir müttefik olduklarını kanıtladılar. Bu satışı kesinlikle değerlendirebiliriz" açıklaması Tel Aviv'de yankı buldu.
Bununla da kalmayan süreç, Türkiye'nin yerli ve milli muharip uçağı KAAN programını da yakından ilgilendiriyor. Trump'ın daha önce Ankara ziyareti öncesi sarf ettiği, "Erdoğan'ı çok mutlu edecek büyük bir hediye çantasıyla geleceğim" ifadesi, KAAN uçaklarında kullanılacak ABD yapımı F110 motorlarının tedarikine onay verileceği beklentisini güçlendirdi.
Netanyahu Devreye Girdi: "Gergin" Telefon Görüşmesi
İsrail'in bölgedeki tek F-35 kullanıcısı olma avantajını (envanterdeki 50 uçak ve gelecekteki 25 uçaklık sipariş) kaybetmek istemeyen Başbakan Benjamin Netanyahu'nun bizzat devreye girdiği ileri sürüldü. Raporda, Netanyahu'nun Trump ile oldukça gergin bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ve Türkiye’ye yapılacak olası bir F-35 veya motor satışının, İsrail’in Orta Doğu’daki mutlak hava üstünlüğünü sona erdireceğini savunarak bu kararın engellenmesini talep ettiği belirtildi.
"İsrail Artık Bölgesel Bir Değer Değil, Yük Olarak Görülüyor"
Analizde görüşlerine yer verilen kıdemli bir İsrailli diplomat ise Ankara’nın yeni NATO vizyonuna dikkat çekti. Erdoğan’ın, Pentagon’un küresel askeri varlığını ve bütçelerini revize ettiği bu dönemde Türkiye’yi 32 üyeli ittifakın en kilit aktörü haline getirmeyi hedeflediğini belirten diplomat, şu uyarıda bulundu:
"Ankara, İsrail'in Orta Doğu'da artık stratejik bir kazanç değil, aksine taşınması zor bir 'yük' olarak algılandığı yeni bir NATO mimarisi inşa etmek istiyor. Buna kesinlikle izin vermemeliyiz."
Ekim ayı sonunda sandık başına gitmeye hazırlanan ve iç siyasette anketlerin gerisinde kalan Netanyahu için bu sürecin siyasi bir intihar olabileceği belirtiliyor. İsrailli uzmanlar, Washington ile yaşanan İran konusundaki fikir ayrılıklarının ardından, Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesi veya askeri taleplerinin karşılanması durumunda bunun doğrudan "Netanyahu diplomasisinin tam bir başarısızlığı" olarak tescilleneceğini vurguluyor.
