Trafikte günlük hayatta “küçük ihlal” gibi görülen davranışların ağır sonuçlara yol açtığı vurgulanırken, TBMM Genel Kurulu’nda Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören teklifin 6 maddesi daha kabul edildi. Düzenlemelerle bazı kural ihlallerinde para cezaları yükseltilirken, özellikle elektrikli skuter, motosiklet ve yük taşıyan araçlara yönelik denetim ve yaptırımlar dikkat çekti. Kabul edilen maddeler, hem şehir içi güvenliği hem de ağır taşıtların oluşturduğu riskleri azaltmayı hedefliyor.
TBMM’de kabul edilen 6 madde neleri değiştiriyor?
Genel Kurul’da kabul edilen maddeler; yaya güvenliği, mikromobilite araçlarının (bisiklet ve elektrikli skuter) kullanım alanları, izinsiz yarışlar, yük taşımacılığı kuralları, kış şartlarına uygun ekipman zorunlulukları ve denetim mekanizmalarını kapsıyor. Düzenleme, sürücü davranışlarına yönelik “caydırıcılık” hedefiyle idari para cezalarını artırırken bazı ihlallerde ehliyetin geri alınması ve aracın trafikten men edilmesi gibi yaptırımları da güçlendiriyor.
Yaya yolunda skuter sürmenin cezası 5 bin TL oldu
Kabul edilen önergeyle bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin yaya yollarında araç sürmesi durumunda 5 bin TL idari para cezası uygulanması benimsendi. Düzenleme, özellikle kaldırım ve yaya geçidi çevrelerinde artan risklere karşı yaya önceliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Otoyolda elektrikli skuter kullanmanın cezası 5 bin TL: Şehirler arası yollara da yasak
Elektrikli skuterle ilgili en dikkat çeken başlıklardan biri de güzergâh kısıtları oldu. Kabul edilen maddelere göre elektrikli skuteri otoyol, şehirler arası karayolu ve azami hız sınırı saatte 50 km’nin üzerinde olan yollarda kullananlara 5 bin TL idari para cezası uygulanacak. Aynı başlık altında; güvenlik şartlarına uymayan, taşıt yolunda yan yana tehlikeli şekilde ilerleyen veya sürüş güvenliğini bozan çeşitli ihlaller için de 5 bin TL’lik ceza öngörülüyor.
Paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği için yetki belgesi şartı
Paylaşımlı elektrikli skuter alanında da yeni bir çerçeve getiriliyor. Buna göre paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi olmadan faaliyette bulunanlara 86 bin 900 TL idari para cezası uygulanması hükme bağlandı. Düzenleme, hem kayıt dışı işletmeciliği azaltmayı hem de standartları tek elde toplamayı hedefliyor.
Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46 bin TL ceza ve 2 yıl ehliyet yaptırımı
Kabul edilen maddelerde izinsiz yarışlara yönelik yaptırımlar da sertleşti. Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46 bin TL idari para cezası uygulanacak. Bununla birlikte sürücü belgeleri 2 yıl süreyle geri alınacak, araçlar ise 60 gün trafikten menedilecek. Ayrıca izin alınmadan yarış ve koşu düzenleyen ilgililer hakkında 16 bin TL idari para cezası uygulanması öngörülüyor. Tekrar eden ihlallerde ise sürücü belgesinin iptaline kadar giden süreç devreye girebilecek.
Yük taşıyan araçlara yeni düzenleme: Gabari, tehlikeli madde ve denetim maddeleri öne çıktı
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağı yük taşıyan araçlara yeni düzenleme oldu. Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı yüklerin, izin alınmadan veya izin şartlarına uyulmadan yüklenmesi ve taşınması yasaklanıyor. Yükün yola değecek, dökülecek, saçılacak, sızacak ya da aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesi de açık şekilde yasak kapsamına alınıyor.
Kurallara aykırı yükleme, uygunsuz bağlama-sabitleme ve tehlikeli tarzda taşıma gibi ihlallerde 3 bin TL idari para cezası uygulanması öngörülürken; tehlikeli madde taşımacılığı ve konteyner taşıyan araçlarda bazı ihlallerin cezası 20 bin TL olarak düzenleniyor. Ayrıca özel izne bağlı eşyayı izinsiz yükleyen, taşıyan ve taşıttırana 60 bin TL ceza; gabari dışı yük yükleyen ve yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirenlere 20 bin TL ceza öngörülüyor.
Ağırlık limitlerinin aşılması halinde ise aşım oranına göre kademeli cezalar getiriliyor: yüzde 10’a kadar 10 bin TL, yüzde 15’e kadar 20 bin TL, yüzde 20’ye kadar 30 bin TL, yüzde 25’e kadar 40 bin TL, yüzde 25’ten fazla aşımda 60 bin TL. Bu cezaların “işleten” ve “gönderene” ayrı ayrı uygulanacağı hükme bağlanıyor. Denetim noktalarında “dur” ikazına rağmen tartı-ölçü-belge kontrolüne girmeden devam eden veya denetimi engelleyenlere de 60 bin TL idari para cezası uygulanması öngörülüyor. Milletlerarası taşımacılıkta yabancı plakalı araçların ise idari para cezaları tahsil edilmeden ülkeden ayrılamayacağı düzenleniyor.
Araçlarda kış lastiği kullanımı ve kar zinciri zorunluluğu: Ceza 6 bin TL’ye çıktı
Kabul edilen maddeler kapsamında araçlarda kış lastiği kullanımı da yeniden düzenleniyor. Kış lastiği zorunluluğu; illerin hava ve iklim şartlarına, araç cinslerine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yılın belirli dönemi için zorunlu tutulabilecek. Bu yetki valiliklere devredilebilecek. Yükümlülüğe uymayan aracın işletenine 6 bin TL idari para cezası uygulanacak; araçların lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmesine izin verilebilecek.
Ayrıca karlı ve buzlu hava şartlarında kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçlarda kar zinciri bulundurma ve kullanıma hazır tutma zorunlu olacak. Zinciri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda tutmayan sürücülere 6 bin TL, zincir kullanmaması nedeniyle trafik akışına engel olanlara ise 24 bin TL idari para cezası uygulanması öngörülüyor.
