Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 sonuçlarına göre, Türkiye’de ortalama hane halkı büyüklüğü 3,08 kişiye geriledi. 2008 yılında 4 kişi olan ortalama, son 16 yılda yaklaşık bir kişilik azalış gösterdi. Ülke nüfusu 86 milyonu aşarken, ailelerin giderek daha küçük yapılar hâlinde yaşadığı kaydedildi.
Bölgesel Farklılıklar
İller bazında değerlendirildiğinde, Batı ve Kuzey Anadolu’daki birçok ilde hane halkı büyüklüğü 2,5 kişi civarına kadar düştü. Tunceli, Giresun ve Çanakkale en düşük ortalamalara sahip iller olarak öne çıkıyor. Bu durum, göç hareketleri, yaşlanan nüfus ve tek kişilik hane sayısındaki artış gibi faktörlerle ilişkilendiriliyor.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise daha kalabalık aile yapıları hâlen sürüyor. Şırnak’ta ortalama hane halkı büyüklüğü 4,84 kişi olarak ölçüldü. Şanlıurfa, Batman ve Hakkâri gibi iller de yüksek ortalama değerleriyle dikkati çekiyor. Bu bölgelerde genç nüfus oranının yüksek olduğu ve geleneksel aile yapısının devam ettiği bildirildi.
Büyükşehirlerde Eğilim Farklı
Büyükşehirlerde hane halkı büyüklüğü ülke ortalamasının altında veya yakın seviyelerde ölçüldü. İstanbul’da 3,09 kişi ile ülke ortalamasına yakın bir değer kaydedilirken, Ankara’da 2,86, İzmir’de ise 2,75 kişi olarak belirlendi. Büyükşehirlerde konut maliyetleri, yaşam tarzındaki değişim ve yalnız yaşayan birey sayısındaki artış bu farklılıkların etkili faktörleri arasında yer aldı.
Doğurganlık Oranı Azalıyor
Hane halkı küçülmesinin temel nedenlerinden biri, doğurganlık hızındaki düşüş olarak belirlendi. TÜİK verilerine göre, toplam doğurganlık hızı 2001 yılında kadın başına 2,38 çocukken, 2024 itibarıyla 1,48 seviyesine geriledi. Bu oran, nüfusun kendini yenileme eşiği olarak kabul edilen 2,1’in altında bulunuyor.
Demografik Dönüşüm ve Planlama
Türkiye’de hane halkı büyüklüğündeki düşüş, hem ekonomik hem de sosyal planlamalar açısından dikkate alınması gereken bir tablo oluşturuyor. Uzmanlar, aile yapısındaki değişimin konut politikalarından eğitim planlamasına kadar birçok alanda etkili olacağını belirtti.
