Türk mutfağının vazgeçilmezinde tarih rekor: 'Böylesi daha önce görülmedi'

Türk mutfağının temel taşlarından biri olan soğanda eşi benzeri görülmemiş bir fiyat patlaması yaşanıyor. Geçtiğimiz kış döneminde etkili olan yoğun sağanak yağışlar, yazlık soğan üretiminde dengeleri tamamen altüst etti. Tarlada cinsine göre 25 TL ile 42 TL arasında alıcı bulan yazlık soğan türleri, semt pazarları ve market reyonlarında 50 TL barajını aşarak tarihi bir rekora imza attı.

"Böylesi Tarihte Görülmedi: Fiyat 1 Yılda 10 Kat Arttı"

Türkiye'nin en önemli soğan üretim merkezlerinin başında gelen Amasya'da hem üretici hem de esnaf şaşkın. Semt pazarında uzun yıllardır esnaflık yapan Salih Yılmaz, piyasadaki durumu "Soğan adeta altın oldu" sözleriyle özetledi. Geçen yılın aynı döneminde kilosunu 5 TL’den sattıkları ürünün şu an 50 TL’ye ulaştığını belirten Yılmaz, "Fiyatların bir yılda 10 katına çıkması tarihte görülmüş bir durum değil. Bunun en büyük nedeni ekim alanlarındaki daralma ve verim azlığı. Erkenci soğan günlük sökülüp satıldığı için depolama şansı da olmuyor, bu da fiyatı doğrudan tetikliyor" dedi.

60 Bin Ton Bekleniyordu, Sağanak Yağış Hasadı Vurdu

Fiyat artışının arkasındaki en büyük etken ise iklim krizi ve aşırı yağışların neden olduğu rekolte kaybı. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan soğan üreticisi Celalettin Çelik, tarım arazilerindeki kaybı çarpıcı rakamlarla ortaya koydu. İlkbahar dönemindeki aşırı yağışların soğanın gelişimini olumsuz etkilediğini vurgulayan Çelik, "Bu yıl hava şartları soğanın dengesini bozdu. Bölgede 8 bin dönümlük erkenci soğan ekili araziden normal şartlarda 60 bin tona yakın hasat bekliyorduk. Ancak yoğun yağışlar nedeniyle ancak 35 bin ton ürün alabildik" şeklinde konuştu.

Dönem / Durum	Beklenen / Geçen Yıl	Gerçekleşen / Bu Yıl	Değişim Oranı
Erkenci Soğan Hasadı	60.000 Ton	35.000 Ton	~%42 Azalma
Kilogram Fiyatı	5 TL	50 TL	10 Kat Artış

Üreticiden "Fırsatçılık" Tepkisi: "Vicdanımız Rahatsız"

Piyasadaki fahiş fiyat artışlarından üretici olarak mutsuz olduklarını belirten Celalettin Çelik, sektördeki bazı kesimlerin durumu fırsata çevirdiğini iddia etti. Sürdürülebilir tarımın önemine dikkat çeken Çelik, şu uyarıları yaptı:

"Fiyatların bu denli yükselmesine kesinlikle karşıyız. Hem tüketicinin cebini hem de üreticinin emeğini korumak istiyorsak, soğanın ideali 20 ila 30 TL arasında olmalıdır. Fiyat artışından memnun değiliz; çünkü yüksek fiyatlar kapıyı ithalata açar. Benim ülkeme Mısır’dan ağaç gibi kalitesiz soğanların girmesini istemiyorum. Ay sonunda yerli ürün bollaşacak ancak bu geçiş sürecinde ne yazık ki ciddi bir fırsatçılık yapılıyor. Bu durum bizde vicdani bir rahatsızlık yaratıyor."

Peki, Soğan Fiyatları Ne Zaman Düşecek?

Pazardaki bu yangının ne zaman söneceği ise tüketiciler tarafından merak konusu. Amasya Pazarcılar Derneği Başkanı Tolga Güven, tüketicinin yüreğine su serpecek o tarihi paylaştı. Güven, piyasaya sürülen erkenci soğanların ardından, eylül ve ekim ayları itibarıyla kışlık soğan hasadının başlayacağını müjdeledi. Kışlık ürünlerin depolardan tezgahlara inmesiyle birlikte arz talep dengesinin yeniden sağlanacağını belirten Güven, sonbahardan itibaren fiyatlarda gözle görülür bir gerileme beklendiğini ifade etti.