ODTÜ öncülüğünde Çin ile yürütülen “CHERI” projesiyle Türkiye, Ay’a iki rover gönderen ilk ülke olmayı hedefliyor
Türkiye, uzay araştırmalarında önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) öncülüğünde, Çin Uzay Ajansı (CNSA), Zhejiang Üniversitesi ve STAR.VISION işbirliğiyle hayata geçirilen proje kapsamında geliştirilecek iki mikro keşif aracı, Ay’ın güney kutbunda bilimsel görevler üstlenecek.
Yaklaşık 5 kilogram ağırlığındaki keşif robotları, yapay zeka destekli otonom sistemleriyle Ay yüzeyinde veri toplayacak, analiz yapacak ve üç boyutlu haritalandırma gerçekleştirecek. İki araç, 2028 yılının sonunda Çin’in Chang’e-8 Ay misyonuyla Ay’a gönderilecek.
CHERI: Osmanlı’dan ilham alan isim
Keşif araçlarına verilen “CHERI” isminin, Osmanlı’daki yeniçerilerden esinlenilerek belirlendiğini açıklayan proje yürütücüsü Doç. Dr. Halil Ersin Söken, bu görevin Ay’ın zorlu güney kutbunda gerçekleştirilecek ilk etkileşimli rover görevi olduğunu belirtti. İki aracın yapay zeka destekli işlemcilerle birbirleriyle koordineli hareket edeceğini kaydeden Söken, bu teknolojinin uzay ortamında test edilmesinin büyük bir yenilik olduğunu söyledi.
Zorlu görev, bilimsel veri sağlayacak
Ay’ın güney kutbu, hem kraterli yapısı hem de aydınlatma koşulları nedeniyle oldukça zorlu bir bölge. Ancak aynı zamanda NASA başta olmak üzere birçok ülke tarafından su ve yaşam potansiyeli açısından en çok araştırılan noktalar arasında yer alıyor. CHERI araçlarının bu bölgede çalışması, Ay coğrafyasının daha önce elde edilememiş detaylarla incelenmesine imkân sağlayacak.
Türkiye’den uzaya katkı büyüyor
ODTÜ ROMER Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Mustafa Mert Ankaralı, projenin Türkiye için büyük bir başlangıç olduğunu belirterek, gelecekte Mars, asteroitler ve uzayın derin bölgelerine yönelik daha kapsamlı robotik görevler planladıklarını ifade etti.
ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil de, Milli Uzay Programı hedefleri doğrultusunda geliştirilen bu projeyle Türkiye’nin 2028 yılında Ay’da aktif bir varlık göstereceğini vurguladı. Projeye TÜBİTAK UZAY’ın da destek verdiğini hatırlattı.
