Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarına göre Türkiye, ilk kez özel olarak ölçülen çevre bilimi alt ölçeğinde gösterdiği yüksek performansla uluslararası ortalamaları geride bırakarak 85 ülke arasında 17. sıraya yerleşti.
Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan rapora göre Türk öğrenciler, çevre duyarlılığı ve sürdürülebilirlik odaklı değerlendirmelerde 494 puan alarak hem OECD hem de küresel ölçekteki genel başarı çıtasının üzerine çıktı.
Küresel Ölçekte Çevre Bilimi Performansı Nasıl Şekillendi?
Slovakya'nın başkenti Bratislava'da düzenlenen "PISA 2025 Bölgesel Toplantısı" ile kamuoyuna duyurulan araştırma, dünya genelinde 91 ülkenin katılımıyla gerçekleşti. Ancak çevre bilimleri alanındaki değerlendirme tamamen dijital altyapı üzerinden yürütüldüğü için altyapı eksikliği bulunan Kamboçya, Tacikistan, Irak, Morityus, Ruanda ve Zambiya sıralamaya dâhil edilmedi.
Bilgisayar tabanlı sınava giren 85 ülkede ortalama puan 447, OECD üyesi 38 ülkede ise 480 olarak hesaplandı. Çin 594 puanla Listenin zirvesinde yer alırken, Singapur (561) ve Tayvan (539) üst sıraları takip etti. Sıralamanın en alt basamaklarında ise Kosova, Guatemala ve Kenya yer aldı.
Türkiye Avrupa'nın Dev Eğitim Sistemlerini Geride Bıraktı
Türkiye elde ettiği 494 puanla genel sıralamada 17'nci, OECD üyesi ülkeler arasında ise 12'nci sırada kendine yer buldu. Bu sonuçla Türkiye; Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve İsveç gibi Avrupa’nın önde gelen 26 OECD ülkesini geride bıraktı.
Öğrencilere yöneltilen sorular; iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, enerji kaynaklarının sürdürülebilirliği ve gıda güvenliği gibi küresel çevre sorunlarına karşı bilimsel yaklaşım ve çözüm üretme kapasitelerini ölçmeyi hedefledi.
Temel ve Üst Yeterlik Düzeylerinde Uluslararası Başarı
PISA 2025 verileri, Türk öğrencilerin çevre bilimi konusundaki bilgi düzeyinin sadece ortalama puanla sınırlı kalmadığını, yeterlik seviyelerinde de belirgin bir üstünlük sağladığını ortaya koydu:
Temel Yeterlik Seviyesi: Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 80'i, çevreyle ilgili temel bilimsel verileri analiz edebildikleri 2. seviye yeterliğe ulaştı. Bu oran OECD genelinde yüzde 73,7, tüm katılımcı ülkeler ortalamasında ise yüzde 61,1'de kaldı.
Üst Performans Seviyesi: Karmaşık çevresel sorunları bilimsel kanıtlarla değerlendirebilen üst düzey öğrenci oranı Türkiye'de yüzde 7,9'a ulaştı. İlgili oran OECD ortalamasında yüzde 7, küresel ortalamada ise yüzde 4,9 seviyesinde gerçekleşti.
