Orta Doğu'da jeopolitik gerilimlerin ve tedarik zinciri risklerinin tırmandığı bir dönemde Türkiye ve Irak, küresel enerji dengelerini değiştirecek kapsamlı bir ortaklık başlattı. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın işlevselliğini ve kapasitesini en üst seviyeye çıkarmayı amaçlayan yeni dönem, Ceyhan Terminali'ni Doğu ile Batı arasında vazgeçilmez bir enerji üssü konumuna getiriyor.
Süreç, Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi'nin Türkiye'ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sevk edilebileceğine yönelik açıklamalarıyla yeni bir ivme kazandı. İki ülke arasında imzalanan bir yıllık anlaşma uyarınca, Ceyhan'a günde en az 750 bin varil ham petrol aktarılması planlanıyor. Toplamda 1,5 milyon varillik teknik kapasiteye sahip olan hatta vanaların tam açılmasıyla birlikte, ilerleyen aşamada Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinin petrolünün de bu hat üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılması hedefleniyor.
Hürmüz Riskine Karşı Güçlü Alternatif: Ceyhan Koridoru
Özellikle Hürmüz Boğazı’nda zaman zaman yaşanan sevkiyat krizleri ve güvenlik riskleri, uluslararası petrol pazarını alternatif ve güvenli rotalara yöneltiyor. Bu noktada Ceyhan, Orta Doğu enerjisinin Batı pazarlarına kesintisiz ulaşmasını sağlayan jeostratejik bir can damarı olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, günlük 1 milyon varillik hedefin sahada karşılık bulmasının aşamalı bir süreç olacağını belirtmekle birlikte, Ankara ve Bağdat arasındaki güçlü siyasi iradenin altyapı süreçlerini hızlandıracağına dikkat çekiyor. Hattın teknik kapasitesinin bu hacmi rahatlıkla karşılayabileceği belirtilirken, Basra ve güney sahalarından Kerkük'e çekilecek ilave hatlarla arz güvenliğinin tam anlamıyla tesis edilebileceği vurgulanıyor.
Taşımacılıktan Üretime: TPAO Kerkük'te Sahada
Türkiye-Irak arasındaki enerji ortaklığı sadece boru hatlarıyla sınırlı kalmıyor; iş birliği doğrudan petrol üretimi boyutuna taşınıyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), orta vadeli üretim hedefleri doğrultusunda Kerkük’teki stratejik sahalara adım attı.
bp Energy Company of Kirkuk Limited'in yüzde 15'lik hissesini devralan TPAO; bp ve ConocoPhillips ile ortaklaşa Baba, Avanah, Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarındaki verimliliği artırmak için çalışacak. Üretimden sevkiyata kadar entegre bir yapıyla kurgulanan bu model, Türkiye’nin bölgesel bir enerji ticaret merkezi olma vizyonuna doğrudan katkı sağlarken, ham petrolün Ceyhan'da işlenip katma değerli petrokimya ürünlerine dönüştürülmesinin önünü açıyor.
