Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye sınırları içerisindeki ücretli otoyol ve karayollarını kullanan yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ile cezalarının tahsilatına yönelik mevzuatta radikal bir değişikliğe gitti. 29 Temmuz tarihi itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik, kaçak geçişlerin önüne geçmeyi ve tahsilat mekanizmasını tek bir merkezden daha etkin şekilde yürütmeyi hedefliyor. Yapılan düzenlemeyle birlikte borcu bulunan yabancı plakalı araçların Türkiye'den çıkış yapmasına izin verilmeyecek.
Yeni düzenleme; Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) denetimindeki yolların yanı sıra Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle işletilen tüm otoyolları ve erişme kontrollü karayollarını da kapsıyor. Böylece tüm otoyol ağında uygulama birliği sağlanarak veri paylaşımı ve takip süreçleri dijital ortama taşındı.
HGS Aboneliği Ve Yeterli Bakiye Zorunlu Hale Geldi
Yeni esaslara göre, yabancı plakalı araçların Türkiye'deki ücretli yolları kullanabilmesi için Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya dengi bir elektronik geçiş sistemine abone olmaları şart koşuluyor. Sürücüler; araçlarındaki elektronik etiketlerin çalışır durumda bulunmasından, etiketlerin cama doğru şekilde yapıştırılmasından ve araç plakalarının her zaman okunabilir olmasından bizzat sorumlu tutulacak.
Yabancı plakalı araç sahipleri, HGS hesaplarını PTT şubeleri, acenteleri, anlaşmalı bankalar ve yetkili satış noktaları üzerinden kolayca açtırabilecek. Yapılan geçişlerde sistemde yeterli bakiyenin bulundurulması sorumluluğu da tamamen araç sahibine ait olacak.
İhlalli Geçişlerde 15 Günlük Erken Ödeme İndirimi
Aboneliği bulunmayan, hesabında yeterli bakiye olmayan veya geçiş ücretini ödemeden turnikelerden geçen yabancı araçların hareketleri "ihlalli geçiş" olarak kaydedilecek. Bu durumda geçiş ücretine ilave olarak ücretin dört katı tutarında idari para cezası kesilecek. Ancak sürücülerin mağdur olmaması adına kademeli bir ödeme takvimi devreye sokuldu:
İlk 15 Gün: İhlalli geçişi takip eden 15 gün içinde ödeme yapılması halinde sadece normal geçiş ücreti tahsil edilecek, idari para cezası uygulanmayacak.
15 - 45 Gün Arası: İlk 15 günlük sürenin ardından gelen 30 gün içinde yapılan ödemelerde, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücreti kadar (1 kat) idari para cezası alınacak.
45 Gün Sonrası: İhlal tarihinden itibaren 45 günü aşan gecikmelerde ise geçiş ücretinin yanı sıra dört katı tutarındaki idari para cezasının tamamı tahsil edilecek.
Gümrük Kapılarında Elektronik Borç Sorgulaması Yapılacak
Yurtiçindeki ödeme kanallarından tahsil edilemeyen tüm borçlar, yabancı plakalı aracın Türkiye'den çıkış yapmak üzere gümrük kapısına gelmesiyle birlikte anlık olarak sorgulanacak. KGM, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı sistemlerinin entegre çalışması sayesinde, aracın borcu gümrük muhafaza memurlarının ekranına düşecek.
Sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın ve ayrıca bir tebligat yapılması beklenmeksizin borç bilgisi tebliğ edilecek. Karayolları sisteminde yer alan tüm borçlar kapatılmadan gümrük idaresi tarafından aracın yurt dışına çıkışına kesinlikle izin verilmeyecek.
Sınırda Kredi Kartı Ve Nakit Ödeme İmkanı
Gümrük kapılarında yaşanabilecek yoğunlukları önlemek amacıyla ödeme yöntemleri de çeşitlendirildi. Sınırda borcu çıkan yabancı araç sürücüleri, ödemelerini banka kartı veya kredi kartı kullanarak dijital ortamda yapabilecek. Ayrıca gümrük alanlarında yer alan muhasebe birimlerinin veznelerinden nakit ödeme yapılmasına da imkan sağlanacak.
Gelirlerin Paylaşımı Ve Eski Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılması
Yapılan düzenlemeyle tahsil edilen tutarların aktarılacağı adresler de netleştirildi. KGM tarafından işletilen yollarda kesilen idari para cezaları genel bütçeye aktarılırken, geçiş ücretleri KGM bünyesinde kalacak. Özel şirketler tarafından işletilen Yap-İşlet-Devret projelerinde ise sınır kapılarında tahsil edilen tutarın yüzde 60'ı hizmet payı olarak genel bütçeye kaydolacak, kalan yüzde 40'lık kısım ise ilgili işletici firmaya aktarılacak.
Bu yeni düzenlemeyle birlikte 17 Şubat 2017 tarihli eski yönetmelik tamamen yürürlükten kaldırıldı. Yeni mevzuat sayesinde kaçak geçiş oranlarının düşürülmesi ve devlet alacaklarının zamanında tahsil edilmesi hedefleniyor.
