Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) en üst düzey karar organı olan Taraflar Konferansı’nın 31. buluşması (COP31), Antalya'da kurulan dev zirve alanında resmen başladı. Dünyanın dört bir yanından gelen delegasyonları ağırlayan organizasyonda Türkiye, 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin temsil edildiği platformun 1 yıl sürecek dönem başkanlığını devraldı.
Zirvenin Mavi Alan’daki Anadolu Salonu’nda düzenlenen açılış oturumunda, bir önceki zirve olan COP30'un Başkanı Andre Correa do Lago, sembolik başkanlık tokmağını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’a teslim etti. Tarihinde ilk kez bu ölçekte bir iklim zirvesine ev sahipliği yapan Türkiye, önümüzdeki 12 gün boyunca küresel iklim politikalarının merkez üssü olacak.
Küresel krizlerin gölgesinde "sıfır noktası" uyarısı
Genel Kurul kürsüsünden dünya kamuoyuna seslenen Murat Kurum, uluslararası sistemin jeopolitik gerilimler, ticaret savaşları, ekonomik dar boğaz ve derinleşen kuraklıkla eş zamanlı sınandığına işaret etti. İklim krizinin coğrafi sınır tanımadığını vurgulayan Kurum; kuraklığın sofralara, taşkınların üretim hatlarına, su stresinin ise göç ve güvenlik dengelerine doğrudan yansıdığını ifade etti.
Gezegenin kritik bir eşikte bulunduğunu hatırlatan Kurum, artık vaatlerin tüketildiğini ve "sıfır noktasında" olunduğunu belirterek iklim mücadelesinin yalnızca bir çevre konusu değil; doğrudan gıda, enerji, kalkınma ve insan hayatını koruma politikası olduğunu kaydetti.
Diyalog, uzlaşı ve aksiyon: "Uygulama COP'u" vurgusu
Türkiye'nin başkanlık vizyonunun odağına "İklim Uygulama Köprüsü" kavramı yerleştirildi. Zirvenin sadece temennilerin sıralandığı bir platform olarak kalmaması gerektiğini dile getiren Kurum; Kuzey ile Güney, sermaye sahipleri ile kırılgan toplumlar arasındaki derinleşen uçurumu kapatmayı hedeflediklerini bildirdi.
Geciken her uyum ve dirençlilik yatırımının yarın çok daha ağır afet maliyetlerine ve insani krizlere yol açacağı uyarısı yapılırken, 1,5 derece hedefinin temel rota olmaya devam edeceği yinelendi. Sürecin "diyalog, uzlaşı ve aksiyon" sacayağı üzerine oturacağını kaydeden Bakan Kurum, müzakerelerin odağında bürokratik metinlerden ziyade tarladaki çiftçiye, fabrikadaki üretime ve hanelerin enerji faturasına yansıyacak somut çıktılar bulunacağını aktardı.
İklim finansmanında güven altyapısı ve 2035 elektrifikasyon hedefi
Zirvenin en kritik başlıklarından biri olan finansman konusunda Bakü'de mutabık kalınan hedefleri hatırlatan Kurum, gelişmekte olan ülkelere yönelik kaynakların harekete geçirilmesi için "güven altyapısının" şart olduğunu belirtti. Kaynağa ihtiyaç duyan projeler ile uluslararası sermayeyi buluşturacak mekanizmaların devreye alınması gerektiği kaydedildi.
Türkiye'nin iklim vizyonunda Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin dönüştürücü gücüne ve gençlerin rolüne dikkat çekilirken, enerji dönüşümünde de net hedefler ortaya kondu. Nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar yüzde 35 seviyesine taşımayı öngören "35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü" çerçevesinde; yenilenebilir enerji, şebeke altyapıları, enerji verimliliği ve yeşil sanayi başlıklarının entegre biçimde ilerletileceği bildirildi.
Kültürel miras diplomasiye taşındı: Belém'den Antalya'ya imece ruhu
COP30'un düzenlendiği Brezilya'nın Belém kentinde öne çıkarılan "muçiaro" dayanışma kültürüne atıfta bulunan Kurum, Anadolu coğrafyasının asırlık "imece" geleneğini iklim müzakerelerinin merkezine koyduklarını ifade etti. İmecenin yalnızca işi değil, umudu ve sorumluluğu da bölüşmek anlamına geldiğini belirten Bakan Kurum, Antalya'nın ardından bir kararlar yığını yerine ortak bir çalışma ahlakı ve geleceğe güven bırakan somut miras hedeflendiğini kaydetti.
Uluslararası katılım ve sivil inisiyatif dikkat çekti
12 gün boyunca çetin pazarlıklara sahne olması beklenen genel kurul açılışına Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, IPCC Başkanı Jim Skea, UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ile 196 ülkenin heyetleri tam kadro katıldı.
Açılışta bürokrat ve diplomatların yanı sıra sanat, medya ve spor dünyasından isimler de yer aldı. Oyuncular Ozan Akbaba, Sinem Özenç Ünsal, Dilin Döğer, Atakan Özkaya, Şükrü Özyıldız, Zuhal Topal Saygıner, Süreyya Akın Akınözü, Selim Bayraktar, Taner Ölmez, Cengiz Bozkurt, Erman Burak Yörük, içerik üreticisi Ali Abdüsselam Yılmaz ve serbest dalış dünya rekortmeni milli sporcu Şahika Ercümen salonda bulunarak küresel iklim çağrısına destek verdi.
