Yükseköğretim alanında köklü reformlar içeren yeni kanun düzenlemesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Eğitim hayatı yarıda kalan binlerce genci heyecanlandıran öğrenci affının yanı sıra akademik etik ihlallerine verilen ağır cezalar ve vakıf üniversitelerine yönelik yeni denetim mekanizmaları düzenlemenin öne çıkan başlıkları oldu.
Öğrenci Affından Kimler, Nasıl Yararlanacak?
Düzenleme kapsamında, kendi isteğiyle kaydını sildirenler dahil olmak üzere herhangi bir gerekçeyle üniversiteyle bağları kopan veya yerleştiği halde kayıt yaptırmayan öğrencilere ikinci bir şans sunuluyor.
Başvuru Süresi: Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 4 ay içerisinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvuru yapılması gerekiyor.
Eğitim Başlangıcı: Hak kazanan adaylar, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ders başı yapabilecek.
Kapsam Dışı Tutulanlar: Terör suçları, kasten öldürme, cinsel istismar, uyuşturucu imal ve ticareti gibi ağır suçlardan mahkûmiyeti bulunanlar ile sahte evrakla kayıt yaptıranlar aftan faydalanamayacak. Ayrıca askeri ve emniyet akademilerinden çıkarılanlar da bu düzenlemenin dışında kalacak.
Ismarlama Tez ve Makaleye Geçit Yok
Akademik dürüstlüğü korumayı hedefleyen yeni maddelerle, para karşılığı veya başkasına yaptırılan tez, proje ve makaleler üzerinden unvan elde edenlerin tüm unvan ve dereceleri iptal edilecek. Bu kişilerin akademik meslekten ihracı sağlanabilecek.
Başkası adına akademik çalışma hazırlayan veya bu sürece aracılık eden "hayalet yazarlara" 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Bu durumu bir iş modeli haline getirenlere uygulanacak ceza ise 20 bin güne kadar çıkabilecek.
İzinsiz Kurum Açana Hapis Yolu
Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yurt dışı bağlantılı program açan ya da izinsiz yükseköğretim kurumu işleten kişilere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörüldü. Ayrıca bu tür illegal eğitim kurumlarının reklam ve tanıtım faaliyetlerini yürütenler de 1 yıldan 3 yıla kadar hapis yaptırımıyla karşı karşıya kalacak.
Vakıf Üniversitelerine Kademeli Yaptırım
Vakıf üniversitelerinin denetimi de yeni sistemle sıkılaştırıldı. Standartlara uymayan kurumlar için uyarı, kontenjan kısıtlaması, yeni program açma yasağı ve faaliyet izninin askıya alınması gibi aşamalı yaptırımlar uygulanacak. Faaliyet izni durdurulan kurumların yönetimi doğrudan devlet üniversitelerine veya garantör kurumlara devredilebilecek.
Kahramanmaraş'ta Üniversite Yapılanması
Yasal düzenlemeyle birlikte Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin ismi "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak güncellenirken, kuruma bağlı bazı birimler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesine aktarıldı.
