Unutkanlık, genellikle yoğun iş yükü, stres veya yaşlanma ile ilişkilendirilse de, uzmanlar bu durumu tetikleyen gizli bir neden olduğunu ifade ediyor. Medicana Çamlıca Hastanesi'nden Nöroloji Uzmanı Dr. Hilal Taştekin Toz, obstrüktif uyku apnesinin dikkat dağınıklığı, hafıza sorunları ve aşırı uyku hali gibi bilişsel problemlerle doğrudan bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Uyku apnesinin etkileri
Dikkat dağınıklığı, sıkça unutkanlık ve konsantrasyon zorluğu gibi belirtiler, uzmana göre uyku sırasında meydana gelen bozukluklardan kaynaklanabilir. Dr. Toz, "Horlama, nefes durması gibi belirtiler, beynin yeterince dinlenmesini engellemekte ve dolayısıyla gündüz saatlerinde çeşitli bilişsel sorunlara yol açmaktadır" diyor.
Beynin dinlenme süreci
Son yıllarda yapılan araştırmalar, beynin lenfatik sistemi(Glimfatik) tarafından uyku sırasında toksinlerin atıldığını ortaya koyuyor. Uzm. Dr. Toz, gece boyunca obstrüktif uyku apnesi geçiren kişilerin genellikle birçok kısa süreli uyanıklık yaşadığını ve bunun derin uyku sürecini etkileyerek, ertesi gün yeterli dinlenmeyi engellediğini vurguluyor.
Dr. Toz, "Her nefes durması, beynin kısa süreli uyanıklık durumuna geçmesine neden olur ve kişi bunları hatırlamasa bile, beyin yeterince dinlenemez" şeklinde açıklıyor. Bu durum, gün içerisinde unutkanlık ve dikkat dağınıklığı gibi sorunlara yol açabilir.
Oksijen düşüklüğünün etkisi
Uyku apnesinin yalnızca uyku kalitesini düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda kandaki oksijen seviyesini de olumsuz etkilediğini söyleyen Dr. Toz, bunun bilişsel işlevler üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Tekrarlayan oksijen düşüklüğü, dikkat, öğrenme ve hafıza gibi kritik işlevlerin sağlıklı çalışmasını engelleyebilir.
Unutkanlık, toplumda genelde demans ile ilişkilendirilse de Dr. Toz, her hafıza sorununun nörodejeneratif hastalıklara işaret etmediğini, bunun yerine vitamin eksiklikleri veya depresyon gibi başka nedenlerin de olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle sıklıkla karşılaşılan bu tür belirtilerin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Uyku apnesi tedavi edildiğinde, birçok hastada dikkat ve hafıza performansında belirgin iyileşmeler gözlemlenmektedir. Örneğin, uyku laboratuvarlarında yapılan testlerle hastaların uyku düzenleri detaylı bir şekilde incelenmektedir.
Uzman değerlendirmesi gerekli
Horlama ve gün içindeki aşırı uyku hali gibi belirtiler yaşayan kişiler, mutlaka bir uzmana başvurmalıdır. Tedavi edilmeyen uyku apnesi, yaşam kalitesinin yanı sıra genel sağlığı da olumsuz yönde etkileyebilir. Dr. Toz, "Horlama yalnızca sosyal bir sorun değil, özellikle gündüz uykululuğu ve unutkanlık gibi belirtiler varsa dikkate alınmalıdır" diyor.
Uzm. Dr. Hilal Taştekin Toz, uyku bozukluğu belirtilerinin yanında aşağıdaki durumlar varsa doktor değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor:
- Gürültülü ve sürekli horlama
- Uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi
- Sabah dinlenmemiş uyanma
- Gün içinde istemsiz uyuklama
- Dikkat dağınıklığı ve unutkanlık
- Sabah baş ağrısı
- İş performansında düşüş
NÖROLOJİ UZMANI DR. HİLAL TAŞTEKİN TOZ
