Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 6 Şubat depremlerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kahramanmaraş merkezli ve 11 ili etkileyen depremlerin ardından bölgede sismik hareketliliğin sürdüğünü vurgulayan Sözbilir, ana depremlerde kırılmayan 6 fay hattına dikkat çekti. Uzman isim, bu fayların gelecekte deprem üretme potansiyeli taşıdığını belirterek uyarılarda bulundu. “6 Şubat depremlerinde kırılmayan faylar hangileri?” sorusu yeniden gündeme geldi.
6 Şubat depremlerinde kırılmayan 6 fay hangileri?
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 6 Şubat 2023’te meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin, dünyanın en önemli sismik olayları arasında yer aldığını söyledi. Bu depremlerin ana yırtılmaları bazı faylar üzerinde gerçekleştirdiğini belirten Sözbilir, bölgede henüz kırılmamış ve deprem üretme potansiyeli bulunan fayların da olduğunu ifade etti.
Sözbilir’in açıklamalarına göre, Kahramanmaraş merkezli depremlerde Maraş Fayı, Savrun Fayı, Yumurtalık Fayı, Karataş Fayı, Ecemiş Fayı ve Antakya Fayı henüz tamamen kırılmış değil. Bu fayların, ilerleyen dönemlerde yeni depremler üretebileceği değerlendiriliyor.
Kırılan faylarda yeniden yıkıcı deprem olur mu?
Ana yırtılmanın gerçekleştiği faylar üzerinde yıkıcı nitelikte yeni bir deprem beklenmediğini vurgulayan Hasan Sözbilir, bu bölgelerde daha çok artçı depremlerin yaşandığını belirtti. Ana depremde enerjinin büyük ölçüde boşaldığını ifade eden Sözbilir, kırılan faylarda 6,0 büyüklüğüne kadar artçı depremlerin görülebileceğini söyledi.
AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi de olan Sözbilir, “O faylar üzerinde 7,7’ye varan bir deprem yaşandı. Bu nedenle aynı faylar üzerinde yeniden büyük bir yıkıcı deprem üretme olasılığı bulunmuyor” dedi.
Bölgede sismik hareketlilik devam ediyor mu?
6 Şubat depremlerinin ardından bölgede sismik hareketliliğin tamamen sona ermediğini belirten Sözbilir, farklı büyüklüklerde 100 binin üzerinde deprem meydana geldiğini açıkladı. Bu durumun, bölgenin hâlâ aktif bir sismik süreç içinde olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Sözbilir, artçı depremlerin uzun bir süre devam edebileceğini ve bunun normal bir süreç olduğunu vurguladı. Ancak asıl dikkat edilmesi gereken konunun, kırılmamış faylar üzerinde biriken enerji olduğunu söyledi.
Maraş, Savrun ve Ecemiş fayları neden önemli?
Kırılmayan faylar arasında yer alan Maraş Fayı ve Savrun Fayı, Kahramanmaraş ve çevresi için önemli risk alanları arasında gösteriliyor. Ayrıca Pozantı’dan Adana’ya doğru uzanan Ecemiş Fayı da uzun süredir suskun olması nedeniyle dikkat çekiyor.
Sözbilir, “Ecemiş Fayı büyük faylardan biri. Uzun süredir deprem üretmemesi, bu fay üzerinde enerji birikmiş olabileceğini düşündürüyor” ifadelerini kullandı. Aynı şekilde İskenderun ve Yumurtalık çevresindeki fayların da potansiyel risk taşıdığı belirtildi.
Antakya ve Ölüdeniz faylarında çalışmalar sürüyor
Deprem sonrası bilimsel çalışmaların devam ettiğini aktaran Hasan Sözbilir, Antakya Fayı ve Ölüdeniz Fayı üzerinde hendek açma yöntemleriyle araştırmalar yapıldığını söyledi. Bu çalışmalarla, fayların geçmişte ne sıklıkla deprem ürettiğinin belirlenmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Sözbilir, yürütülen bilimsel çalışmaların yıl sonuna doğru tamamlanmasının planlandığını ve elde edilecek verilerin, bölgedeki deprem riskinin daha net anlaşılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Yeni depremler bekleniyor mu?
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 6 Şubat depremleriyle boşalan enerjinin, zamanla farklı faylara iletilebileceğini söyledi. Bu durumun, ilerleyen yıllarda bölgede yeni depremlerin yaşanmasına neden olabileceğini belirtti.
“Bölge, deprem tehlikesi açısından dünyanın en sismik alanlarından biri” diyen Sözbilir, bu nedenle riskin tamamen ortadan kalktığını söylemenin mümkün olmadığını vurguladı.
Afet sonrası süreçte hangi adımlar atılıyor?
Depremlerin ardından AFAD tarafından Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planının devreye alındığını hatırlatan Sözbilir, bölgede çok sayıda yeni konutun inşa edildiğini ve halkın afet bilincinin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Sözbilir, iyileştirme sürecinin ardından yeniden risk azaltma ve afet öncesi hazırlık çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiğini ifade etti. “Bir afet öncesi hazırlık dönemi var. Şimdi yeniden bu sürece odaklanmalıyız” dedi.
Uzmanlardan uyarı: hazırlık şart
6 Şubat depremlerinde kırılmayan 6 fay hattına dikkat çeken uzmanlar, bölgede yaşayan vatandaşların ve yerel yönetimlerin tedbiri elden bırakmaması gerektiğini vurguluyor. Bilim insanlarına göre, deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmek ve riskleri azaltacak adımları atmak büyük önem taşıyor.
Hasan Sözbilir’in açıklamaları, 6 Şubat depremlerinin etkilerinin yalnızca geçmişte kalmadığını ve geleceğe yönelik hazırlıkların hayati önem taşıdığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
