Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Attila Önmez, aşırı sıcaklarda vücudun kendini soğutma mekanizmasının yetersiz kalması durumunda sıcak çarpmasının gelişebileceğini belirtti. Önmez, bilinç bulanıklığı, hızlı kalp atışı, nefes darlığı ve bayılma gibi belirtiler yaşandığında acil yardım alınması gerektiğine dikkat çekti.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, yeni haftada bazı illerde sıcaklıkların 40 dereceye kadar çıkması bekleniyor. Doç. Dr. Önmez, aşırı sıcakların sadece halsizlik ve terleme ile sınırlı görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, sıcak çarpmasının hayati organlar üzerinde ciddi etkilere yol açabileceğini söyledi.
Uzmanın açıklamalarına göre, sıcak havalarda vücudun temel savunma mekanizması terleme yoluyla ısıyı dışarı atmak olarak tanımlanıyor. Doç. Dr. Önmez, "Normal şartlarda vücut, terleme ve damarların genişlemesiyle fazla ısıyı dengelemeye çalışır. Ancak hava sıcaklığı çok yükseldiğinde, nem oranı arttığında veya kişi uzun süre güneş altında kaldığında bu mekanizma yetersiz kalabilir. Bu durumda vücut ısısı tehlikeli seviyelere çıkar ve sıcak çarpması gelişebilir" dedi.
Sıcak çarpmasının yalnızca geçici bir rahatsızlık olarak değerlendirilmediğini belirten Doç. Dr. Önmez, "Vücut ısısının kontrolsüz şekilde yükselmesi, beyin, kalp, böbrek ve kaslar da dahil birçok sistemi etkileyebilir. Bilinç bulanıklığı, hızlı kalp atışı, nefes darlığı, bayılma, konuşma güçlüğü, nöbet veya bilinç kaybı gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden acil yardım alınmalıdır" ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Önmez, sıcak bitkinliği ile sıcak çarpmasının sıklıkla karıştırıldığını belirtti. Sıcak bitkinliği yorgunluk, baş dönmesi, baş ağrısı, mide bulantısı, aşırı terleme, kas krampları ve yoğun susuzluk hissi ile kendini gösterirken, bu durumda kişi hemen serin bir ortama alınmalı, üzerindeki fazla kıyafetler çıkarılmalı ve sıvı desteği sağlanmalıdır. Ancak belirtiler kısa sürede düzelmiyorsa veya bilinç durumunda değişiklik varsa tablonun sıcak çarpmasına ilerlemiş olabileceği konusunda uyardı.
Önmez, ileri yaştakiler, çocuklar, kalp-damar hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı veya kronik hastalığı olan kişiler, açık alanda çalışanlar, sporcular ve yeterli sıvı tüketmeyenlerin sıcak havalardan daha fazla etkilendiğini de ekledi.
Son olarak, sıcak havalarda alınması gereken önlemleri sıralayan Doç. Dr. Önmez, "Özellikle 11.00-15.00 saatleri arasında doğrudan güneşe çıkılmamalı, bol sıvı tüketilmeli, açık renkli ve bol kıyafetler tercih edilmelidir. Ağırlık gerektiren egzersizlerden kaçınılmalı; çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler sıcak havalarda daha dikkatli takip edilmelidir. Kapalı araçlarda, havasız ortamlarda veya uzun süre güneş altında bırakılmamalıdır" şeklinde uyarılarda bulundu.
DOÇ. DR. ATTİLA ÖNMEZ
