Türkiye’nin aktif bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Kutoğlu, ülkede bilinen 500’den fazla fay hattının bulunduğunu, ayrıca henüz keşfedilmemiş kırıkların da olabileceğini belirtti.
Leeds Üniversitesi ile ortak yürütülen projede radar interferometri adı verilen uydu radar tekniğinin kullanıldığını aktaran Kutoğlu, bu yöntemle Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık olarak izlendiğini söyledi. Elde edilen veriler doğrultusunda sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını kaydeden Kutoğlu, yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın hemen doğusunda yer alan hatta ölçüldüğünü vurguladı.
250 Kilometrelik Alanda Büyük Deprem Kaydı Bulunmuyor
İnceleme yapılan bölgede çok sayıda fay hattının bulunduğunu belirten Kutoğlu, bunlardan birinin Çaldıran Fayı olduğunu hatırlattı. Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini ifade etti.
Hattın güneyindeki Van bölgesinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler meydana geldiğini aktaran Kutoğlu, hazırlanan haritalarda kırmızı renkle gösterilen alanların homojen yüksek gerilime işaret ettiğini söyledi. Yıllar içinde sismik stresin artarak devam ettiğini belirten Kutoğlu, Çaldıran Fayı’nın kırılmasına rağmen bölgede 250 kilometre uzunluğunda ve büyük deprem kaydı bulunmayan geniş bir alan olduğunu dile getirdi.
“Sistem Birlikte Çalışabilir” Uyarısı
Haritada 250 kilometrelik alanın baştan sona homojen kırmızı renkte görünmesinin, fay sisteminin birbiriyle bağlantılı çalıştığını gösterdiğini ifade eden Kutoğlu, bu durumun tüm hattın birlikte kırılma ihtimalini gündeme getirdiğini söyledi. Bu senaryonun 6 Şubat 2023’te Hatay’da yaşanan depremlerde görülen duruma benzer olabileceğini kaydetti.
Haritanın bölgenin eşit oranda gerildiğini ortaya koyduğunu belirten Kutoğlu, nüfusun büyük bölümünün batı illerinde yaşaması nedeniyle deprem tartışmalarının çoğunlukla bu bölgelere odaklandığını, ancak yapılan çalışmaların Van’ın doğusundaki hattın da dikkatle izlenmesi gereken bölgeler arasında yer aldığını gösterdiğini ifade etti.
“2011 Depremi Her Şeyin Bittiği Anlamına Gelmiyor”
Prof. Dr. Kutoğlu, 2011 yılında Van’da meydana gelen depremin, bölgedeki sismik sürecin sona erdiği anlamına gelmediğini belirtti. 2011’de kırılan alanın sınırlı bir bölge olduğunu, daha geniş bir fay sisteminin enerji biriktirmeye devam ettiğini kaydetti.
Kutoğlu, Van’ın doğusundaki 250 kilometrelik fay sisteminin homojen gerilim taşıdığını ve bu nedenle bölgeye yönelik izleme çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
