TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine yeni kurallar getiriliyor. Platformlar için 5 milyon TL izin bedeli, yüzde 17 komisyon sınırı ve ağır yaptırımlar öngörülüyor. Düzenlemeye uymayan platformların izinleri iptal edilebilecek ve erişimleri engellenebilecek.
Faaliyet için Bakanlıktan izin alınacak
Yeni sistemde yabancı dijital konaklama platformları, Bakanlıktan izin almadan Türkiye’de faaliyet gösteremeyecek.
İzin belgesinin iki yıl süreyle geçerli olması ve başka bir kişiye ya da kuruluşa devredilememesi öngörülüyor. Platformların izin alabilmesi için dijital hizmet vergisi mükellefi olması, vergi borcunun bulunmaması ve Türkiye’de tebligat işlemlerinin yürütülebileceği bir adres göstermesi gerekecek.
Ayrıca platformların Türkiye’de bir temsilci belirlemesi zorunlu olacak. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde Türk vatandaşı ve Türkiye’de ikamet etmesi şartı aranacak. Tüzel kişi olarak belirlenmesi durumunda ise ilgili şirketin sermaye şirketi niteliğinde olması ve şirketi temsil eden kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olması gerekecek.
İzin bedeli 5 milyon TL olarak belirlenecek
Teklifte yabancı dijital konaklama platformlarının ödeyeceği izin belgesi bedeli de yer alıyor.
Buna göre belge için 5 milyon TL ödeme yapılması gerekecek. Söz konusu tutar her yıl yeniden değerleme oranı doğrultusunda artırılacak.
Cumhurbaşkanına ise belirlenen bedeli iki katına kadar yükseltme veya yarısına kadar düşürme yetkisi verilmesi planlanıyor.
Platformlara faaliyet sınırı getiriliyor
Düzenlemeyle yabancı dijital konaklama platformlarının hangi alanlarda hizmet sunabileceği de sınırlandırılacak.
Platformlar, Bakanlıktan turizm işletme belgeli konaklama tesisleri ile turizm amaçlı kiralanmasına izin verilen konutların elektronik ticaretini yapabilecek. Elektronik ortamda uçak bileti satışına da izin verilecek.
Bunun dışında seyahat acentelerine özgü hizmetlerin yetkili seyahat acentaları üzerinden, araç kiralama hizmetlerinin ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulması gerekecek.
Platformların izin belgesi kapsamında bulunmayan başka ürünlerin satışını veya pazarlamasını yapmasına da izin verilmeyecek.
Komisyon oranına yüzde 17 sınırı
Teklifin dikkat çeken maddelerinden biri de platformların alabileceği komisyonlara ilişkin.
Yabancı dijital konaklama platformlarının satış bedeli üzerinden müşteriden veya hizmet sağlayıcıdan aldığı toplam tutar, hangi isim altında alınırsa alınsın yüzde 17'yi aşamayacak.
Hesaplamada katma değer vergisi hariç satış bedeli esas alınacak.
Kurala aykırı şekilde yüzde 17'nin üzerinde ücret tahsil edilmesi halinde platformlara ağır idari yaptırımlar uygulanabilecek.
Hizmet sağlayıcılara yönelik kısıtlamalar kaldırılıyor
Teklifte platformların konaklama işletmeleriyle kuracağı ticari ilişkilere yönelik de önemli sınırlamalar bulunuyor.
Platformlar, hizmet sağlayıcıların başka kanallar üzerinden aynı veya farklı fiyatlarla hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını engelleyemeyecek. Ayrıca işletmelerin belirli bir platformdan ürün veya hizmet almaya zorlanmasının da önüne geçilecek.
Bunun yanında hizmet sağlayıcıların kampanyalı satış yapmaya zorlanması da yasaklanacak.
Platformların sıralama ve tavsiye sistemlerinde işletmeleri keyfi şekilde geriye düşürmesi, hizmetlerini kısıtlaması, askıya alması veya sonlandırması da belirli şartlara bağlanacak.
Kurallara uymayana 500 bin TL'ye kadar ceza
Yeni düzenlemeyle birlikte yabancı dijital konaklama platformları için yüksek tutarlı idari para cezaları da gündeme geliyor.
Platformların bazı yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde 200 bin TL idari para cezası uygulanabilecek. Aynı ihlalin tekrar edilmesi halinde ceza artırılabilecek ve ihlalin üçüncü kez gerçekleşmesi durumunda izin belgesi iptal edilebilecek.
Sıralama ve tavsiye sistemlerinde işletmelere yönelik yasaklanan uygulamaların yapılması halinde ise 500 bin TL idari para cezası öngörülüyor.
Aynı şekilde hizmet sağlayıcıların ticari faaliyetlerini kısıtlayan uygulamalar açısından da 500 bin TL'lik yaptırım uygulanabilecek.
Haksız komisyon alınırsa ceza katlanacak
Platformların izin verilen yüzde 17'lik sınırı aşması halinde yalnızca idari para cezasıyla yetinilmeyecek.
Teklifte, belirlenen sınırın üzerinde alınan haksız bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanması öngörülüyor.
İhlalin aynı takvim yılı içinde yeniden gerçekleşmesi halinde ceza yüzde 50 artırılabilecek. Üçüncü ihlalde ise platformun izin belgesinin iptal edilmesi gündeme gelecek.
Müşteriye sunulmayan hizmet için de yaptırım
Platform üzerinden satışı gerçekleştirilen bir hizmetin müşteriye eksik sunulması veya hiç verilmemesi halinde de yaptırım uygulanacak.
Bu durumda her bir sözleşme için 50 bin TL ile 100 bin TL arasında idari para cezası verilebilecek.
Ayrıca platformların Bakanlık tarafından belirlenen teknik donanım, program ve yazılımları kullanmaması veya bunları çalışır halde bulundurmaması halinde 500 bin TL idari para cezası uygulanabilecek.
İzin belgesi iptal edilen platform yeniden başvuramayacak
Kamu güvenini zedeleyen, ülke yararına aykırı olduğu değerlendirilen veya Türkiye turizmini olumsuz etkileyen faaliyetlerin tespit edilmesi halinde platformların izin belgeleri iptal edilebilecek.
Belgesi iptal edilen yabancı dijital konaklama platformunun 6 ay boyunca yeni izin belgesi başvurusunda bulunmasına izin verilmeyecek.
Bakanlık ayrıca yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde platformlara belirli süreler tanıyabilecek. Süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi durumunda izin belgesinin iptali söz konusu olacak.
İzin almayan platformların erişimi engellenebilecek
Düzenlemenin en dikkat çekici yaptırımlarından biri erişim engeli olacak.
Türkiye'de izin belgesi almadan faaliyet gösterdiği belirlenen platformların yanı sıra belgesi iptal edilen veya izin süresi sona erdiği halde faaliyetlerine devam eden platformlar için erişimin engellenmesine karar verilebilecek.
Bu kararın uygulanması amacıyla Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirim yapılacak. Erişim engelleme kararı 24 saat içerisinde sulh ceza hakimliğinin onayına sunulacak. Hakimin 48 saat içerisinde karar vermesi gerekecek.
Turizm payı da alınacak
Teklif kapsamında yabancı dijital konaklama platformlarından Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına turizm payı alınması da planlanıyor.
Buna göre platformlardan on binde 7,5 oranında turizm payı tahsil edilecek. Hesaplamada dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.
Mevcut platformlara 3 aylık süre
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde Türkiye'de halihazırda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının da yeni sisteme uyum sağlaması gerekecek.
Bu platformların, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde izin belgesi almak için Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurması zorunlu olacak.
Belirlenen süre içinde başvuru yapmayan veya başvurusu kabul edilmeyen platformlar hakkında izin belgesi olmadan faaliyet gösterenlere yönelik yaptırımlar uygulanabilecek.
Teklifin yasalaşmasıyla birlikte Türkiye'deki yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet yapısında önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
