Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve kamu vicdanını yakından ilgilendiren çocuk adalet sistemine yönelik reform niteliğindeki düzenlemeler için düğmeye basıyor. Haftalık mesaisine Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile başlayacak olan Genel Kurul, suça karışan çocuklara uygulanan ceza yaptırımlarında dengeleri değiştirecek maddeleri oylayacak.
15-18 Yaş Grubunda Ceza İndirimi Şarta Bağlanıyor
Gündemdeki yasa teklifinin en dikkat çekici maddelerinden birini, ağır suçlarda uygulanan ceza alt ve üst sınırları oluşturuyor. Düzenleme kabul edilirse; 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişilerin işlediği suçlar ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa, verilecek ceza 19 yıldan 27 yıla kadar hapis olarak uygulanacak. Müebbet hapis gerektiren hallerde ise bu süre 15 ile 18 yıl arasında değişecek.
Bunun yanı sıra kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama gibi kaza dışı ağır suçlarda hakime kritik bir takdir yetkisi tanınıyor. 15-18 yaş grubundaki failler için yaş indirimi uygulanmaması, 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bir üst ceza grubunun yaptırımlarının esnetilerek uygulanabilmesi tamamen mahkemenin takdirine bırakılacak.
"Suça Sürüklenen" Kavramı Değişiyor: Bakanlıklar Devreye Girecek
Yeni kanun teklifi, çocuk adaleti terminolojisinde ve adli süreçlerde de yapısöküme gidiyor. Kanundaki "suça sürüklenen" ibaresi yerini "adli süreçteki" ifadesine bırakacak.
Bir çocuk hakkında kamu davası açılması halinde süreç sadece adliyeyle sınırlı kalmayacak. Gerekli idari ve koruyucu tedbirlerin zaman kaybetmeksizin devreye alınabilmesi amacıyla durum; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı’nın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine anında bildirilecek. Suçla ilişkisi olmayan ancak adli süreçte yer alan çocuklar için ise koruyucu nitelikte "yönlendirme tedbirleri" uygulanacak.
Ayrıca 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu hale getirilirken, daha büyük yaş gruplarında bu incelemenin yaptırılmama gerekçesi iddianamelerde açıkça belirtilecek.
İhmalkar Ebeveyn ve Silah Sahibine Hapis Cezası
Son dönemde okul çevrelerinde ve sokaklarda yaşanan şiddet olaylarının önüne geçilmesi hedeflenirken, silah güvenliği konusunda da caydırıcı önlemler masaya geliyor. Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek muhafaza eden ve çocukların bu silahlara erişmesine zemin hazırlayan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.
Meclis'te Yoğun İhtisas ve Diplomasi Trafiği
Genel Kurul sadece yargı reformuyla sınırlı kalmayacak. Türkiye ile Kırgızistan arasında imzalanan Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması'nın tadil protokolü de Meclis’in onayına sunulacak.
Aynı zamanda Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan müessir olayların yanı sıra çocukların dijital dünyada maruz kaldığı tehdit ve olumsuz içerikleri incelemek üzere kurulan Meclis Araştırma Komisyonu da tespit ve çözüm önerilerini netleştirmek üzere toplanacak.
