Yaz aylarında sıcak havanın etkisiyle gıda kaynaklı enfeksiyonların arttığına dikkat çeken Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kılıç, yaz mevsiminde görülen ishallerin büyük kısmının basit hijyen kurallarına uyularak önlenebileceğini belirtiyor.
Yaz döneminde acil servis ve poliklinik başvurularının en sık karşılaşılan enfeksiyonlarından biri olan akut gastroenterit, halk arasında bilinen ismiyle ‘yaz ishali’, ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Dr. Kılıç, ishalin yaşam kalitesini etkileyen bir durumun ötesinde, özellikle bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, gebeler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için tehlikeli sıvı kaybı ve hayatı tehdit eden komplikasyonlara neden olabileceğini ifade etti.
Açıkta satılan yiyecekler riski artırıyor
Yüksek sıcaklıkların bakteri ve diğer mikroorganizmaların hızla çoğalmasına neden olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Gülay Kılıç, şunları söyledi: "Besinler, üretimden taşınmaya ve hazırlanma aşamasına kadar enfekte olabilmektedir. Tüketildiğinde bulantı, kusma ve ishal gibi besin zehirlenmesi belirtileri gösterebilir. Özellikle soğuk zincirin bozulmuş olduğu et, tavuk, süt ürünleri, deniz ürünleri ve hazır gıdalar hızlıca enfekte olabilir. Ayrıca, mutfak araç gereçlerinin temiz olmaması, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler ile gıdalar arasında çapraz bulaşma riski de enfeksiyonları artırmaktadır. Güvenilir olmayan içme suları ve açıkta satılan yiyecekler de bu riskleri yükseltmektedir."
Virüsler, bakteriler ve parazitler etkili
İshale neden olan etkenlerin yalnızca bakterilerle sınırlı olmadığını belirten Uzm. Dr. Kılıç, "Yaz ishallerine virüsler, bakteriler ve parazitler sebep olabiliyor. En yaygın viral etkenler arasında norovirüs ve rotavirüs bulunmaktadır. Salmonella, Shigella, Campylobacter, Escherichia coli ve bazı Vibrio türleri de önemli bakteriyel nedenler arasında yer alırken, Giardia intestinalis, Entamoeba histolytica ve Cryptosporidium gibi parazitler de ishale yol açabilir." şeklinde konuştu.
Sıvı kaybı riski en büyük tehlike
İshale bağlı sıvı kaybının ciddi bir komplikasyon olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Kılıç, "İshal sırasındaki sodyum, potasyum ve diğer elektrolit kayıpları da önemli bir tehdit oluşturuyor. Yoğun susama hissi, ağız ve dil kuruluğu, azalan idrar miktarı, koyu renkli idrar, baş dönmesi gibi belirtiler sıvı kaybının habercisidir. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda dehidrasyon çok hızlı bir şekilde gelişebilir." dedi.
Antibiyotik gerektiği düşünülmemeli
Toplumda yaygın olarak yanlış bilinen her ishalde antibiyotik kullanılması gerektiği düşüncesine değinen Uzm. Dr. Kılıç, "Akut ishallerin çoğu viral enfeksiyonlardan kaynaklanmakta ve antibiyotiklerin bu durumlarda faydası yoktur. Tedavi, kaybedilen sıvının yerine konulmasına dayanmaktadır. Oral rehidratasyon solüsyonu ve uygun beslenme ile sıvı alımına dikkat edilmelidir. Şiddetli sıvı kaybı olan hastalar için damardan sıvı tedavisi gerekebilir." ifadelerini kullandı.
Hijyen kuralları büyük önem taşıyor
Yaz ishallerinin büyük kısmının basit önlemlerle önlenebileceğini aktaran Uzm. Dr. Kılıç, "Eller yemek hazırlamadan önce, yemeden önce ve tuvalet sonrası mutlaka sabunla yıkanmalı, güvenilir içme suyu tercih edilmeli, sebze ve meyveler iyice yıkanmalı ve et, tavuk gibi gıdalar yeterince pişirilmelidir. Özellikle 38.5 derecenin üzerinde ateş, kanlı dışkı, yoğun sıvı kaybı durumlarında sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Basit görünen bir ishal tablosu bile ciddi sıvı kaybına dönüşebilir, bu nedenle erken müdahale önemlidir." şeklinde sözlerini tamamladı.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANI DR. GÜLAY KILIÇ
