Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan yeni trafik düzenlemesiyle, hız, kırmızı ışık, şerit ihlali ve benzeri birçok kural ihlaline uygulanan yaptırımlar önemli ölçüde artırıldı. “Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin yasalaşmasıyla birlikte, yalnızca para cezalarında değil, ehliyete el koyma ve iptal gibi idari yaptırımlarda da kapsamlı değişiklikler hayata geçirildi.
Dokuz aylık bir hazırlık sürecinin ardından Meclis’ten geçen düzenlemenin temel hedefi, trafik kazalarını azaltmak, can kayıplarını en aza indirmek ve sürücülerde kalıcı bir trafik güvenliği bilinci oluşturmak olarak belirtildi. Türkiye’de trafik kazalarına bağlı günlük ortalama can kaybı 17,4 seviyesinde bulunurken, yeni uygulamalarla bu rakamın beş yıl içinde 7,6’ya düşürülmesi amaçlanıyor.
Hız ihlallerine ağır yaptırımlar
İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 2019–2024 döneminde hız kaynaklı kazalarda yerleşim yeri içinde 12 bin 140, yerleşim yeri dışında ise 6 bin 590 kişi hayatını kaybetti. Yeni düzenlemeyle hız sınırını ciddi şekilde aşan sürücülere yüksek para cezaları uygulanacak. İhlalin derecesine göre 30 ila 90 gün arasında sürücü belgesine geçici olarak el konulabilecek.
Yerleşim yerlerinde hız sınırının 46 km/s, yerleşim yeri dışında ise 51 km/s üzerinde aşılması durumunda ehliyete geçici el koyma yaptırımı uygulanacak. Düzenleme kapsamında hız kaynaklı kazaların yüzde 30 oranında azaltılması öngörülüyor.
Kırmızı ışık ihlallerinde kademeli sistem
Kırmızı ışık ihlallerine yönelik olarak kademeli ceza sistemi getirildi. Buna göre tekrar eden ihlallerde para cezaları artacak. Üçüncü ihlalden itibaren sürücü belgesine el konulacak, altıncı ihlalde ise ehliyet iptal edilecek. Yetkililer, bu düzenlemeyle kavşak kazalarında yüzde 40, kırmızı ışık kaynaklı kazalarda ise yüzde 50’ye varan düşüş hedeflendiğini bildirdi.
Mevcut verilere göre, kırmızı ışık ihlali nedeniyle yaklaşık üç günde bir kişi hayatını kaybediyor. Kanun değişikliğiyle makas atma, yol kapama ve saldırı amacıyla araçtan inme gibi ihlallerde yüzde 75 ila yüzde 90 oranında azalma bekleniyor. Ambulans ve itfaiye araçlarına yol vermeme ihlallerinde de yüzde 90’a varan düşüş öngörülüyor.
Cezalar katlanarak yükseltildi
Yeni düzenlemeyle birçok ihlal için para cezaları ciddi şekilde artırıldı. Sahte plaka kullananlara 140 bin lira, ehliyeti iptal edildiği halde araç kullananlara ve “dur” ihtarına uymayanlara 200 bin lira ceza uygulanacak. Drift atanlara 140 bin lira, saldırı amacıyla araç takip edenlere ise 180 bin lira para cezası verilecek.
Cep telefonu kullanmanın cezası 5 bin liradan 20 bin liraya kadar yükseltildi. Uyuşturucu etkisinde araç kullananların ehliyeti iptal edilecek ve 150 bin lira ceza kesilecek. Alkollü araç kullanımında da cezalar 25 bin liradan başlayarak 150 bin liraya kadar çıkacak.
Taksimetresiz taksiye 185 bin lira ceza
Düzenleme kapsamında takograf ve hız sınırlayıcı cihazlarda manipülasyon yapanlara da ağır para cezaları getirildi. Taksimetre kullanmadan yolcu taşıyan taksilere ise 185 bin lira idari para cezası uygulanacak. Yüksek oranlı hız aşımında sürücü belgesine geçici el koyma uygulaması da yürürlüğe girecek.
