Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, kilo vermede popülerlik kazanan GLP-1 (Semaglutid) grubundaki zayıflama iğnelerinin etkilerini değerlendirdi. Bu ilaçların yalnızca iştahı baskılamakla kalmadığını, aynı zamanda beynin ödül mekanizmasını etkileyerek gıda, alkol, sigara ve opioid bağımlılıkları üzerinde de umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu aktardı.
Zayıflama iğneleri bağımlılık tedavisine katkı sağlayabilir
Prof. Dr. Özkaya, GLP-1 agonistlerinin bağımlılık tedavisinde henüz emekleme aşamasında olduğunu ancak bu ilaçların bazı durumlarda istek ve dürtüleri azaltabileceğini vurguladı. Bu ilaçlar, ince bağırsaktan salgılanan doğal bir hormonu taklit ederek mide boşalmasını yavaşlatarak tokluk hissini artırıyor. İnsülin salınımını desteklemeleri sayesinde, tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde oldukça başarılı sonuçlar elde ediliyor.
Yoğun yeme düşüncelerinin azaltılması
Bu ilaçların etkilerinden biri de beynin motivasyon, haz ve ödül merkezlerini etkilemesi. Prof. Dr. Özkaya, "GLP-1 agonistleri dopamin salınımını düzenleyerek yeme isteğini azaltabiliyor. Yoğun yeme düşüncelerinin azaldığına dair birçok kullanıcı geri bildirimi var," dedi. Ancak ilaçların kesilmesi durumunda bazı kullanıcıların eski yeme dürtülerine geri dönebildikleri de gözlemleniyor.
Bağımlılıkla ilişkisi üzerine yapılan araştırmalar
GLP-1 ilaçlarının sadece yeme bağımlılığıyla sınırlı kalmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, sigara, alkol ve opioid bağımlılığı üzerine yapılan ilk bilimsel araştırmaların umut verici sonuçlar sunduğunu belirtti. Özellikle opioid kullanım bozukluğu olan hastalara yönelik yapılan küçük ölçekli çalışmalarda, tedavi gören bireylerin maddeye duyduğu isteğin önemli ölçüde azaldığı bildirildi.
Ancak, bağımlılık tedavisinde bu ilaçların rutin kullanımına dair yeterli bilimsel kanıt şu anda bulunmuyor. Daha geniş ölçekli ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyulmakta. Üstelik, her hastanın bu ilaçlara verdiği yanıt farklılık gösterebilmekte.
Yan etkiler ve tedavi süreci
Prof. Dr. Özkaya, GLP-1 agonistlerinin yan etkileri konusunda da uyarılarda bulundu. Baş ağrısı, mide bulantısı, mide-bağırsak rahatsızlıkları, baş dönmesi ve kalp atım hızında artış gibi yan etkilerin olabileceğini belirtti. Ayrıca nadir olarak pankreatit ve tiroid hastalıkları gibi ciddi tabloların da gelişebileceğini vurguladı. Bağımlılık tedavisinde bu ilaçların kullanılması durumunda ortaya çıkabilecek yeni yan etkiler ise daha ileri araştırmalarla netleşecek.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA
