Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi, yalnızca sanat eserleriyle değil, aynı zamanda içerdikleri tıbbi bilgilerle de dikkat çekiyor. Müzede sergilenen yaklaşık 1800 yıllık Roma mozaği, Telete-Dört Mevsim Mozaiği, bu kez uzman bir göz tarafından tıbbi bir keşif ile gündeme geldi.
Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. Sedat Işıkay, mozaikte dikkat çekici bir figürde yer alan ayak pozisyonunu inceleyerek, bilimin dikkatini çekmeyi başardı. Figürde görülen aşağı doğru yönelmiş ayak, modern tıpta "ekinus tipi ayak deformitesi" ile ilişkilendirildi.
Dikkat çeken anatomik detaylar:
Dünyaca ünlü Çingene Kızı Mozaiği ile aynı müzede sergilenen bu eser, Roma dönemine, MS 2-3. yüzyıla tarihleniyor. Prof. Dr. Işıkay, müzenin ikinci katında yer alan mozaikin ayak yapısını inceledi ve burada görülen anatomik anormalliğin, bilhassa ayak bileğinin aşağı doğru bükülmesiyle karakterize edilen bir durumu yansıtabileceğini ifade etti.
Kesin bir teşhis koymak mümkün mü?
Prof. Dr. Işıkay, yol açtığı tartışmalara da dikkat çekerek, yaklaşık 1800 yıllık bir eserde kesin bir hastalık tanısı koymanın karmaşık olduğunu belirtti. Eserin günümüze ulaşan kısmının anatomik özelliklerin tam değerlendirilmesi için yetersiz olduğunu vurgulayan Işıkay, "Bu durum, mozaikteki figürlerin estetik ve sembolik amaçlarla farklı biçimlerde tasvir edilebilmesinden kaynaklanıyor. Bu sebeple bulgu, kesin bir "çarpık ayak" tanısı olarak değil, "olasılıkla ekinus tipi ayak deformitesi" olarak ele alınmalıdır" dedi.
Prof. Dr. Işıkay’ın yaptığı inceleme, uluslararası çocuk ortopedisi dergisi Journal of Pediatric Orthopaedics B tarafından yayımlanmak üzere kabul edildi. Böylece Zeugma mozaikleri, yalnızca sanat tarihi açısından değil, tıp bilimi için de yeni bir perspektif sunmuş oldu.
Ulaşım açısından geçerli bir kaynak olan bu çalışma, medikal bakış açısıyla antik sanat eserlerinin nasıl değerlendirilebileceği üzerine örnek teşkil ediyor. Prof. Dr. Işıkay, bu tür çalışmaların geçmiş toplumlarda hastalıkların algılarına dair önemli ipuçları sunduğunu belirtmiştir.
Zeugma Mozaik Müzesi, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlarken, Telete-Dört Mevsim Mozaiği’ndeki bu tıbbi ayrıntı artık ziyaretçiler tarafından sanatsal estetiğin yanı sıra medikal bir merakla da gözlemlenecek.
1800 YILLIK ZEUGMA MOZAİĞİNDE TIBBİ İZ
