Zihinsel sağlık ve yaşlanma: güçlü bir hafıza için doğru alışkanlıklar
Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte, zihinsel sağlığın korunmasının önem kazandığını belirten Medicana Sağlık Grubu Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. M. Zülküf Önal, "Hedefimiz yalnızca yaşam süresini uzatmak değil; hafızası güçlü, üretken, bağımsız ve yaşam kalitesi yüksek bireylerin sayısını artırmaktır ve bu mümkün" dedi.
İnsan ömrünün uzamasıyla birlikte yalnızca daha uzun yaşamak değil, zihinsel olarak da sağlıklı kalabilmek güncel tıbbın en önemli hedeflerinden biri haline geldi. Hafıza, dikkat, karar verme ve öğrenme gibi bilişsel fonksiyonların korunmasına odaklanan Neurolongevity (Nörolongevity) yaklaşımı, beyin sağlığını yaşamın her döneminde destekleyerek sağlıklı yaşlanmanın kapılarını aralıyor.
Beyin yaşlanmasının kaçınılmaz olmasına rağmen, doğru yaşam alışkanlıklarıyla bu sürecin yavaşlatılabileceğini belirten Prof. Dr. M. Zülküf Önal, beyin sağlığının yalnızca ileri yaşlarda değil, genç erişkinlik döneminden itibaren korunması gerektiğine dikkat çekti. Önal, "Beynimiz, yaşam boyu kendini yeniden şekillendirebilen dinamik bir organdır. Bu yaklaşım yalnızca nörolojik hastalıkları tedavi etmeyi değil, hastalıklar ortaya çıkmadan önce beyin rezervini güçlendirmeyi ve bilişsel fonksiyonları mümkün olduğunca uzun süre korumayı hedefler" diye vurguladı.
Düzenli yaşam tarzı beyin sağlığını etkiliyor
Yaş alma sürecinde beyinde bazı doğal değişiklikler yaşandığını ifade eden Prof. Dr. Önal, bu değişimlerin yaşam tarzı seçimlerinden önemli ölçüde etkilendiğini şöyle paylaştı: "Düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku, dengeli beslenme, zihinsel egzersizler, sosyal etkileşim ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması; beyin yaşlanmasını yavaşlatan en önemli faktörler arasında yer alıyor. Özellikle hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve obezite gibi damar sağlığını etkileyen hastalıklar, aynı zamanda beyin sağlığını da doğrudan etkiliyor. Bugün yapılan bilimsel çalışmalar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının orta yaşlardan itibaren benimsenmesinin ilerleyen yıllarda demans ve bilişsel gerileme riskini önemli ölçüde azaltabildiğini gösteriyor. Beynimizi ne kadar erken korumaya başlarsak, ileri yaşlarda bağımsız yaşamı sürdürme olasılığımız da o kadar artıyor."
Zihni güçlendiren aktiviteler
Yeni bilgi öğrenmenin, farklı hobiler edinmenin ve sosyal yaşamın içinde aktif kalmanın beyin için güçlü bir egzersiz olduğunu belirten Prof. Dr. Önal, "Kitap okumak, yabancı dil öğrenmek, müzikle ilgilenmek, satranç gibi zihni çalıştıran aktivitelerle uğraşmak, beynin farklı bölgelerini harekete geçirerek sinir hücreleri arasındaki bağlantıları güçlendirebilir. Buna karşılık, yetersiz uyku ve kronik stres uzun vadede bilişsel performansı olumsuz etkileyebilir. Düzenli uyku alışkanlığı kazanmak, stresi doğru yöntemlerle yönetmek, sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, fiziksel olarak aktif kalmak ve Akdeniz tipi beslenmeyi benimsemek beyin sağlığını destekleyen en önemli yaşam tarzı alışkanlıklarıdır."
Prof. Dr. Önal, ayrıca işitme sağlığının bu süreçte önemli bir parça olduğuna dikkat çekerek, "İşitme kaybı olan kişilerin işitme cihazı kullanması büyük önem taşır. İşitme kaybının tedavi edilmemesi, bilişsel gerileme ve demans riskini yaklaşık iki kat artırabilir. Bütüncül bir yaklaşımla hedefimiz yalnızca yaşam süresini uzatmak değil; hafızası güçlü, üretken, bağımsız ve yaşam kalitesi yüksek bireylerin sayısını artırmaktır ve bu mümkündür" dedi.
NÖROLOJİ UZMANI PROF. DR. M. ZÜLKÜF ÖNAL
